De stilte van het licht

schoonheid en onbehagen in de kunst

Boek omdraaien
Auteur: Joost Zwagerman
Uitgever: de Arbeiderspers
  • Nederlands
  • 1e druk
  • 9789029589888
  • september 2015
  • Paperback
  • 376 pagina's
Alle productspecificaties

Joost Zwagerman

Johannes Jacobus Willebrordus, oftewel Joost Zwagerman, wordt geboren op 18 november 1963 in Alkmaar. Zijn beide ouders werken in het onderwijs. Als kind van negen jaar maakt hij al zijn eigen blaadje , de Zwagergids. Hij stelt het samen uit teksten en foto's die hij uit de VARA-gids haalt en vervolgens naar zijn eigen ideeën bewerkt. In een interview in 1992 in De Morgen zegt hij over dit blaadje: 'Ik annexeerde, plagieerde, en componeerde - misschien was ik wel de jongste postmodernist van Nederland'.
Zwagerman gaat naar het atheneum aan de Rijksscholengemeenschap Noord-Kennemerland in Alkmaar. Na drie jaar moet hij overstappen van atheneum naar HAVO vanwege gedragsproblemen. Na de middelbare school kiest hij voor de Pedagogische Academie. Het eerste jaar, in 1981, volgt hij lessen in Bergen. Het tweede en derde jaar in Alkmaar. Aansluitend hieraan begint hij in 1984 aan de opleiding Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Tijdens zijn studietijd verschijnen zijn eerste boeken. Hij stopt voortijdig met studeren maar volgt wel een cursus creatief schrijven van de auteur Oek de Jong.
Sinds 1984 woont Zwagerman in Amsterdam. Hij beweegt zich daar aanvankelijk veel in kringen van moderne kunstenaars en is veel te zien in trendy uitgaansgelegenheden. Hij verwerkt zijn ervaringen uit deze periode in zijn romans, waaronder in Gimmick uit 1989.
Vanaf 1984 verschijnen in kleine literaire tijdschriften de eerste artikelen van Zwagerman. Sindsdien is hij fulltime schrijver. Hij schrijft recensies en andere bijdragen voor de boekenbijlage van Vrij Nederland vanaf 1985 en daarnaast voor HP/de Tijd, de Volkskrant en jongerentijdschriften zoals Primeur. Zijn vroege gedichten en verhalen worden gepubliceerd in tijdschriften als Tirade en Maatstaf. De roman De Houdgreep, zijn eerste proza, verschijnt in 1986. In datzelfde jaar verschijnt van zijn hand de gedichten- en verhalenbundel De stilte ontluisterd. Van 1988 tot 1990 is hij redacteur van het literaire tijdschrift De Held. Hij is dus zowel als dichter als prozaschrijver actief.

Vanaf eind jaren tachtig heeft Zwagerman zich opgeworpen als een van de voornaamste woordvoeders van de dichtersgroep De Maximalen. Deze dichtersgroep zet zich af tegen de in hun ogen saaie en bloedloze poëzie van de dichtersgeneratie vóór hen, en pleit voor een poëzie die met beide benen in het maatschappelijk leven staat. In een artikel in de Volkskrant in 1987, Het juk van het grote Niets, schrijft Zwagerman dat er een tegenstelling bestaat tussen anekdotische poëzie en aan de andere kant een meer ontoegankelijke, hermetische poëzie. Deze tegenstelling vindt hij verkeerd. Hij zet zich juist in voor een soort poëzie die 'krachtig en vol lawaai, ronkend en licht vandalistisch' is.

Het lijkt vaak alsof Zwagerman de realiteit in zijn werk laat terugkomen. Schilder Rob Scholten herkent zichzelf, net als enige van zijn collega's, in personages uit de roman Gimmick. Het leidt zelfs tot een rel als in zijn roman Vals Licht een personage wel heel duidelijk gemodelleerd lijkt naar een werkelijk bestaande quizmaster (Ron Brandsteder). Zwagerman herschrijft de passage in de tweede druk van het boek omdat hij wil voorkomen dat het voorval zou afleiden van de literaire kwaliteiten van de roman. Maar de rel zorgt er wel voor dat Vals Licht veel publieke belangstelling krijgt, ook buiten de literaire pers. Het is vertaald in het Duits en genomineerd voor de Ako Literatuurprijs.

Joost Zwagerman is getrouwd met zijn oude schoolliefde Ariëlle. Sinds 1995 is hij vader. Zijn eerste zoontje heet Thijs en in 1998 wordt zijn tweede kind geboren. Vanaf hun geboorte schrijft hij in plaats van 's nachts overdag, van 9 tot 17 op zijn eigen kantoor omdat hij anders wordt afgeleid. Zijn eerste 'dag' boek is Chaos en Rumoer (1995) en naar eigen zeggen is er een duidelijk verschil met de boeken daarvoor die 's nachts werden geproduceerd. Zijn tien jaar jongere broer Alexander Zwagerman is ook schrijver, van hem werden de romans De heilige geest (1995) en De weddenschap (1996) gepubliceerd. Joost Zwagerman overleed op 8 september 2015 op 51-jarige leeftijd in zijn woonplaats Haarlem.

Samenvatting

'Hij sprak zonder cynisme, maar met pure hartstocht en geestdrift over kunst. God, wat heeft Zwagerman ons veel geleerd.'- Matthijs van Nieuwkerk
Soms horen we louter stilte, of veronderstellen we stilte te horen. Maar wie heeft ooit stilte gezíén? Hoe ziet stilte eruit? Hoe druk je de afwezigheid van geluid uit in beeld?
De Belgische kunstenaar Luc Tuymans stelde eens dat kunstwerken, willen ze effect sorteren, 'de immense intensiteit van stilte' moeten verspreiden. De stilte van het licht is een onderzoek naar facetten van die immense stilte. Misschien belichaamt stilte in de kunst een verlangen om er niet te zijn. Dit verlangen vormt voor Zwagerman de aandrijfmotor in De stilte van het licht.
'Een van de waardevolste schrijvers van de Lage Landen. Dat hij aldoor nog beter wordt, is een zegen.' - Humo over Alles is gekleurd
'Een schitterende en nu al klassieke ode aan de Amerikaanse cultuur.' - Bert Wagendorp in de Volkskrant over Americana
'Deze essays in een ruk lezen is als een lange reis door Amerika. Zwagerman toont zich een gepassioneerd schrijver.' - Simone van Saarloos in NRC Handelsblad over Americana
'Joost Zwagerman komt heel dicht bij het onbereikbare nabije.' - K. Schippers over De stilte van het licht

Recensie(s)

In deze bundel met veertig essays van ongeveer acht pagina's wordt onderzocht of stilte uitgedrukt kan worden in beelden. In vier hoofdstukken – Stilte, Schoonheid, Onbehagen, Verdwijning – onderzoekt de auteur eerst in kunstwerken van onder anderen Morandi, Mankes en Rothko facetten van immense stilte in de kunst, die mogelijk een verlangen belichamen om er niet te zijn. Daarna onderzoekt hij Schoonheid in onder andere "Het puttertje' van Carel Fabritius en werk van Mira Schendel, Onbehagen in werk van onder meer Edvard Munch en Sigmar Polke en Verdwijning in werk van Edgar Hopper en Constant. De schrijver, dichter en essayist (1963-2015) schreef sinds 2010 wekelijks een beschouwing over kunst of literatuur voor 'de Volkskrant'. Een deel van die kunstessays is hier, soms in uitgebreide vorm, opgenomen, een deel is nieuw. In de prachtige, goed geïllustreerde bundel, net klaar toen hij op 8 september 2015 zelfmoord pleegde, duidt hij enthousiast en bevlogen, met groot observatievermogen en veel kennis, kunst en kunstwerken en legt dwarsverbanden, ook in de literatuur. Een inspirerend boek. Omslagfoto in kleur van Sandra Derks 'Red tree'.

Drs. Madelon de Swart

Lees de eerste pagina's

4.7
van de 5
12 reviews
0
0
1
2
9
7
  • Inspirerend
    4
  • Toegankelijk
    2
  • Compleet
    1
2
  • soms te veel namen en verwijzingen
    1
  • doorwrocht.
    1
  • Meekijken met Joost.
    • Inspirerend
    • Toegankelijk
    • soms te veel namen en verwijzingen

    In zijn laatste boek toont Joost zich opnieuw als een auteur met een haast onwerkelijk flexibele geest in zijn kijk op kunst. Sterker nog, door zijn ogen kijk je mee mee: Joost leert jou kijken!
    Soepel groepeert hij een indrukwekkende lijst van beeldende kunstwerken, variërend vanaf de middeleeuwen tot en met onze eenentwintigste eeuw, rond veelzeggende thema's als; stilte, schoonheid, onbehagen en verdwijnen.
    De kracht van dit boek is dat Joost vanuit zijn grote gevoeligheid en immense kennis je bij de hand neemt in een soms zeer persoonlijke zoektocht naar 'De stilte van het licht' in de kunst, waarbij hij met het grootste gemak fascinerende dwarsverbanden toont tussen bijvoorbeeld een werk van Rembrandt (1629) en Constant (1977). Dit gemak is zó groot, dat je je zómaar kunt verliezen in de vele namen en verwijzingen van de aangehaalde kunstenaars. Voor wie daar niet bang voor is: dit is een prachtig boek, het leest als een bundel boeiende essays, waardoor het makkelijk weg te leggen en weer op te pakken is. Joost schrijft in mooie, toegankelijke taal. Dit boek is een inspirerend eerbetoon aan de kunst... én aan Joost.

    Vond je dit een nuttige review?
    4 0 Ongepaste review?
  • Niet de plek om te condoleren

    Ik heb het boek nog niet gelezen want het is nog niet verschenen. Nu zie ik hieronder opmerkingen die niet op het boek slaan maar op de auteur.Dat is beslist niet de bedoeling vind ik! Om te kunnen schrijven hier moest ik wel een aantal sterren aanvinken.

    Vond je dit een nuttige review?
    53 22 Ongepaste review?
  • Aankondiging?

    Geschreven bij De stilte van het licht

    Prachtig boek voor iedereen die van kunst houdt. Wel vraag je je permanent af of dit een vooraankondiging van zijn dood is? Kunstenaars die mij niet bekend waren maar toch facinerend werk maken. Het geld (ebook) volledig waard.

    Vond je dit een nuttige review?
    5 1 Ongepaste review?
  • Dit is Joost Zwagermans!
    • Compleet
    • Inspirerend

    Dit is hoe Joost was! Mooie heldere en duidelijke teksten. dit is een boek, dat wanneer je er eenmaal aan begint te lezen, je het ook in een keer uit wit lezen!

    Vond je dit een nuttige review?
    2 1 Ongepaste review?
  • kunst kijken, kunst lezen
    • Goede kwaliteit
    • Voordelige koop
    • duurzaam

    Geschreven bij De stilte van het licht

    Een boek over kunst zoals je nog niet eerder las.
    Zwagerman probeert de essentie van verschillende schilderijen voor ons onder woorden te brengen en slaagt daar heel aardig in.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Joost Zwagersmans Stilte
    • Goede kwaliteit
    • Voordelige koop
    • duurzaam

    Geschreven bij De stilte van het licht

    Een boek over beeldende kunst van uitzonderlijke kwaliteit, een echte "Joost Zwagerman"

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Prachtig boek
    • Toegankelijk
    • Inspirerend

    De ontvanger van dit cadeau was er heel blij mee!

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • een gedreven man weer even terug!
    • Toegankelijk
    • Inspirerend

    Geschreven bij De stilte van het licht

    Je hoort hem praten, blijft luisteren...

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Lezen - prachtige bespiegelingen over beeldende kunst. Verrijkend!
    • Goede kwaliteit
    • Voordelige koop
    • duurzaam

    Geschreven bij De stilte van het licht

    Prachtige bespiegelingen over kunst!

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Leerzaam en prettig leesbaar
    • Toegankelijk
    • Inspirerend

    Geschreven bij De stilte van het licht

    Na lezing kijk je anders naar kunst

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • een revelatie, kunst uitgelegd en in relatie met andere kunstenaars
    • Inspirerend
    • doorwrocht.

    Joost Zwagerman zijn beste boek.Leer door de ogen van Zwagerman de ultieme kunstwerken kennen en hoe zij passen binnen het kader van de kunstgeschiedenis. Je begrijpt ook dat Joost zelf na de ontdekking van deze ultieme werken een besluit heeft genomen het ultieme te zoeken wat een mens kan doen. Zijn eigen stilte, dichtbij het niets. Het werkt aanstekelijk hoe gepassionneerd Zwagerman over de kunstwerken schrijft. Vol passie voor de kunstenaars en hun voortgebrachte werken.
    Een must read!

    Vond je dit een nuttige review?
    3 7 Ongepaste review?
  • Stilte

    Het is nu heel stil en dat zal het nog lang blijven..rust zacht Joost Zwagerman

    Vond je dit een nuttige review?
    10 62 Ongepaste review?

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
Verschijningsdatum
september 2015
Druk
1e druk
Afmetingen
21,6 x 13,5 x 2,7 cm
Aantal pagina's
376 pagina's
Illustraties
Met illustraties in kleur
ISBN13
9789029589888
Kaarten inbegrepen
Nee

Betrokkenen

Auteur
Joost Zwagerman
Uitgever
de Arbeiderspers

EAN

EAN
9789029589888

Overige kenmerken

Books Genre
kunstbeschouwing
Extra groot lettertype
Nee
Gemiddelde leestijd
9 h

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Studieboek of algemeen
Algemene boeken
Nieuw of tweedehands
Tweedehands, Nieuw
Onderwerp
Kunst
Verschijningsvorm
Paperback

Uit ons lees Magazine

Tien schrijvers van het Boekenweekgeschenk en hun beste boek

Dit jaar is de eer aan Griet Op de Beeck om het Boekenweekgeschenk te schrijven. Maar welke schrijvers gingen haar voor? Wij zetten tien namen op een rijtje met hun beste boek!

Lees volledig artikel
24, 99
Op voorraad

Voor 23:59 uur besteld, morgen in huis Tooltip

+ bezorgopties

Verkoop door bol.com

bezorgopties

  • Doordeweeks ook ’s avonds in huis
  • Ook zondag in huis (bestel voor za 23:59)
  • Vandaag nog in huis (bestel voor 14:00, bezorging tussen 18:00 en 22:00)
Word lid van Select en maak gratis gebruik van alle bezorgopties

* Indien beschikbaar op bezorgadres. Log in voor de mogelijkheden

  • Gratis verzending
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
  • Dag en nacht klantenservice
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen
Andere verkopers (32)
Tweedehands
Als nieuw vanaf € 9,10
Tweedehands

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden (0)