Gratis verzending vanaf 20 euro, gratis retourneren, bezorging waar en wanneer je wilt met   artikelen*

De utopie van de vrije markt

De utopie van de vrije markt
Afbeelding 1 van 13
Auteur: Hans Achterhuis
Uitgever: Lemniscaat
  • Nederlandstalig
  • 319 pagina's
  • 9789047702573
  • april 2010
Alle productspecificaties

Samenvatting

Hans Achterhuis ontmaskert de ideologie van het neoliberalisme tegen de achtergrond van de kredietcrisis. Het neoliberalisme blijkt net zo utopisch als het communisme. Het neoliberale manifest Atlas Shrugged, is na de Bijbel in de VS het best verkopende boek.

Op het hoogtepunt van de kredietcrisis gaf voormalig topbankier Alan Greenspan publiekelijk toe dat er kennelijk 'een fout' zat in zijn diepe overtuiging dat vrije markten geen behoefte zouden hebben aan regulering. De man die achttien jaar lang op monetair gebied de belangrijkste figuur ter wereld was geweest, toonde zich 'zeer bedroefd' over de ontdekking dat het neo - liberalisme tekort schoot.

Deze spijtbetuiging van Greenspan vormt de achtergrond van een scherp getoonzet essay van Hans Achterhuis. Voor Greenspan was de vrije markt niet alleen een ideologische overtuiging, maar ook een regelrechte utopie. Zij hield een belofte in die hij ontleende aan zijn belangrijkste leermeesteres in maatschappelijk-filosofische kwesties: de schrijfster Ayn Rand. Haar utopische romans waren onder het Amerikaanse publiek - volgens een enquête van de Times - na de Bijbel de invloedrijkste boeken van de twintigste eeuw.

Achterhuis onderzoekt de vrije-marktutopie van Ayn Rand in lijn met zijn eerdere publicaties over utopieën. Hij situeert deze utopie in het bredere historische verband van de opkomst van de markteconomie. De markt, die in traditionele economieën werd begrensd en ingebed in religieuze en maatschappelijke structuren, kreeg een zelfstandige en belangrijke rol in de opkomende moderne kapitalistische economie. Dit culmineerde in het neoliberalisme van Rand en Friedman dat, zoals dat gaat met alle utopieën, is uitgedraaid op een debacle.

Winnaar van de Socrates Wisselbeker voor beste filosofie boek van het jaar 2010


'Overtuigend. In De utopie van de vrije markt geeft Achterhuis opnieuw blijk van een ongekende gretigheid.'
-- Pieter Klok in de Volkskrant *****

'Het beste non-fictieboek van 2010'
-- Carel Peeters in Vrij Nederland

'Van een angstaanjagend niveau'
-- Wim Brands tijdens VPRO Boeken.

Recensie(s)

De schrijver, een gewaardeerd filosoof en theoloog, betoogt in dit boek dat het marktmechanisme niet een spontaan verschijnsel is, maar een door neoklassieke of neoliberale economen nagejaagde droom of utopie. Hij beschrijft de invloed van de Amerikaanse filosofe Ayn Rand op deze ontwikkeling en vergelijkt dit met de opvattingen van denkers als More, Locke, Smith, maar ook Marx. Het boek is een mooie mix van feitelijke ontwikkelingen en het denken daarover. Een interessante filosofische benadering van de huidige financiele en economische crisis. Maar zeker niet een van de gemakkelijkste boeken over dit onderwerp; eigenlijk alleen voor een academisch publiek. Daarmee actueel en tegelijkertijd toch tijdloos. Voorzien van een uitgebreide bibliografie en een register.

Drs. A.H. Oldenbeuving

Reviews De utopie van de vrije markt

  • Inspirerend (6)
  • Toegankelijk (5)
  • Heldere boodschap (5)
  • Verrassend (3)
  • Praktisch toepasbaar (2)
  • aan het einde van het boek interresante stukjes
  • Eenzijdig (3)
  • Achterhaald (2)
  • Onsamenhangend
Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten
Schrijf een review
  • inzicht

    Erg behulpzaam om tot een eigen keuze te komen. De vele verwijzingen naar andere boeken zorgen ervoor dat er altijd nog meer inzicht te verkrijgen is

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Analyse van het kapitalisme
    • Toegankelijk
    • Heldere boodschap
    • Inspirerend
    • Praktisch toepasbaar
    • Verrassend
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Achterhuis analyseert in dit boek het ontstaan van het kapitalisme aan de hand van een literair/filosofische utopie; het bekende boek van Rand. De beschrijving van de praktijk toont de dystopische kenmerken van de ideologie. Achterhuis toont aan dat het wel degelijk een ideologie is (via de geschiedenis en antropologie een (soms) met geweld opgelegde ideologie zelfs) en niet een natuurlijk fenomeen zoals men wil laten geloven. Interessante figuren als Hobsbawm, Durkheim, Ilich en Polanyi passeren de revue hierbij.
    Veel van de kritieken die hier verschijnen zijn politieke reacties en niet inhoudelijk (vraag me soms af of ze het boek wel gelezen hebben). De visie van Achterhuis is zeker niet marxistisch zoals er beweerd wordt. Het getuigd van een gebrek aan kennis om Ilich of Polanyi marxisten te noemen.
    Dergelijke reacties tonen ook het gelijk aan van Achterhuis dat het voor velen moeilijk is om buiten het neoliberale paradigma te denken.
    De taal van Achterhuis is opbouwend, en bezondigt zich niet aan retoriek.
    Zeker een aanrader dit erg leesbare, goed gefundeerde en gestructureerde boek.

    Vond je dit een nuttige review?
    13 3 Ongepaste review?
  • De auteur is een vrouw

    Ik ben erg blij met de recensies over het boek van Achterhuis. Ik vond het al heel erg raar dat hij in de omschrijving van het boek van Ayn Rand het heeft over "hij". De auteur is een vrouw!
    Dit in combinaties met de eerdere recensies maken dat ik het boek zeker niet ga lezen van Achterhuis. Het boek van Ayn Rand staat hoog op mijn prioriteitenlijstje.

    Vond je dit een nuttige review?
    8 44 Ongepaste review?
  • De Utopie van Hans Achterhuis
    • Toegankelijk
    • Onsamenhangend
    • Achterhaald
    • Eenzijdig

    Hans Achterhuis “ontmaskert” in zijn boek De Utopie van de Vrije Markt de liberale utopie. Het boek zegt meer over het onvermogen van Achterhuis om de vrije markt en haar pleitbezorgers te begrijpen dan over het liberalisme. Hij gebruikt de werken van Ayn Rand, met name Atlas Shrugged, om de utopie van de vrije markt neer te zetten. Het doet er daarbij niet toe dat Ayn Rand niet erg bekend en geliefd is in Nederland.

    Achterhuis probeert ook Milton Friedman en Friedrich Hayek aan de utopie van de vrije markt te koppelen, waarschijnlijk omdat hij dan gretig kan citeren en kopiëren uit The Shockdoctrine van Naomi Klein. Maar zelfs daarin blundert hij. Hij noemt bijvoorbeeld een brief van Margeret Thatcher aan Hayek een “korte bitse notitie”. Deze brief bevat een alinea over economische maatregelen die in Chili genomen zijn en die Thatcher als totaal onaanvaardbaar beschouwt. Als Achterhuis de moeite genomen had om de brief op te zoeken en niet alleen de laatste alinea uit het boek van Klein te kopiëren dan had hij kunnen zien dat Thatcher in de eerste twee alinea’s vol lof over Hayek schrijft. Daarnaast had hij kunnen nagaan dat alleen de brief van Thatcher bewaard is gebleven en dat het gissen blijft wat Hayek aan haar heeft geschreven. Het boek zit vol met dit soort fouten.

    Wat het boek pas echt irritant maakt is dat Hans Achterhuis zijn eigen utopie in het boek ophemelt. De utopie van Hans Achterhuis is een soort van "primitieve" samenleving waar geld geen belangrijke rol speelt. Deze is gebaseerd op het gedachtegoed van Karl Polanyi. Murray Rothbard steekt zijn onbegrip over het boek The Great Transformation van Karl Polanyi, waarnaar Achterhuis graag verwijst, niet onder stoelen of banken. Rothbard vat zijn kritiek samen met de woorden dat hij weinig boeken heeft gelezen die meer kwaadaardig of misleidender zijn dan het boek van Polanyi.
    Down With Primitivism: A Thorough Critique of Polanyi door Murray Rothbard

    Hans Achterhuis zegt in een radio-interview dat hij het onbegrijpelijk vindt dat Edwin van de Haar in zijn boek over de politieke filosofie van het liberalisme schrijft dat als je iets wilt leren van het liberalisme zijn boek het aller-slechtste is dat je kunt kiezen. Een betere omschrijving van het boek is echter niet te geven.

    Als je iets wilt leren van het liberalisme kun je beter het boek van Edwin van de Haar lezen dan dat van Hans Achterhuis. Ook erg toegankelijk zijn ook "Filosofen van het Hedendaags Liberalisme", “Filosofen van het Klassieke Liberalisme” en "Markt-Meesters" van de Teldersstichting.

    Vond je dit een nuttige review?
    14 14 Ongepaste review?
  • Niet geheel in balans.
    • aan het einde van het boek interresante stukjes
    • Achterhaald

    Helaas meld Hans Achterhuis in het begin van zijn boek “De utopie van de vrije markt” dat hij het stuk geschreven heeft uit frustratie zeker na het lezen van o.a. “Atlas Shrugged” van Ayn Rand (je kan dit vertalen als “de wereld tot stilstand brengen” ). Zelf hoopte ik een soort Anti Machiaval te vinden zoals er van Il Principe van Machiavelli is of een soort “Identity and Violence” wat de tegenhanger is van “De Clash of Chivilizations” maar helaas haalde het boek dit niveau niet. Verder wordt “Atlas Shrugged” van Ayn Rand in het boek als een soort heilig werk neergezet maar de mensen die dit gelezen hebben, hebben meestal zelf al de conclusie getrokken dat de inhoud van het boek onzin is en een maatschappij flexibel is en zolang men er voor zorgt dat er veel mensen / organisaties zijn met voldoende kapitaal , geen monopolisten en mensen met verschillende ideeën (door verschillende typen onderwijs waar niet iedereen in hokjes gestopt wordt) we enkel binnen nederland al ongeveer 15 miljoen verschillende meningen hebben. Dus met andere woorden mensen weten wel beter. (en valt iemand uit dan wordt zijn plek weer ingenomen met mensen met andere en ook goede ideeen) Tevens is het zo dat mensen natuurlijk door hun omgevingen en meerdere boeken beïnvloed worden en het is dus onzin te veronderstellen dat één boek mensen voor altijd een richting op stuurt. Mijn conclusie is filosofen horen altijd in balans te zijn daarom moeten ze alles altijd van twee kanten bekijken en hierdoor blijven ze in balans en kunnen ze de juiste dingen zeggen om deze reden gaat economie en filosofie ook nooit samen deze vakgebieden liggen elkaar niet. Als een filosoof over economie begint bv Rand of een econoom over filosofie bv. Markx gooi het boek dan gelijk weg of zoek gelijk naar een Anti boek waar men een tegen visie neer legt en bepaal zelf je mening. Als u door de bomen het bos niet meer ziet tussen al deze zaken raad ik u aan gelijk na het lezen van dit boek eens “Identiteit” van Paul Verhaehe te lezen deze hoogleraar bekijkt hoe Identiteit wordt opgebouwd vanuit een psychologisch / Freudiaans oogpunt en heeft een verhaal wat goed in balans is.

    Vond je dit een nuttige review?
    5 3 Ongepaste review?
  • Prachtboek, een achtbaan
    • Heldere boodschap
    • Inspirerend

    Aan de hand van het boek "Atlas Shrugged" (een abominabele Nederlandse vertaling is beschikbaar, met de titel "Atlas in staking") van Ayn Rand legt Achterhuis de vinger op zeer vele zwakke (en rotte) plekken van het in de zeventiger jaren van de vorige eeuw weer opdoemende neoliberalisme.

    Dit boek is misschien niet goed te lezen zonder Atlas Shrugged door geworsteld te hebben, een literair even onbenullig (categorie doktersroman) en ééndimensionaal als historisch belangrijk boek.

    Ook Karl Polanyi's "The Great Transformation" is aan te raden als voorbereiding op dít boek.

    Achterhuis fundeert geweldig.
    Een gedegen werk.
    Voor academisch publiek.

    Vond je dit een nuttige review?
    2 4 Ongepaste review?
  • Er zal altijd sprake blijven van een golfbeweging
    • Heldere boodschap
    • Inspirerend
    • Verrassend

    Achterhuis is een boeiend verteller, die zich al eerder met utopieën bezig hield. Een boek dat ook niet economen kunnen lezen al moeten ze zich door vele theorieën worstelen.
    Hij laat zien dat het probleem zich telkens afspeelt tussen de utopie van de staat die alles kan plannen en de nei-liberale vrijemarkt die het allemaal tot stand brengt.
    De vrije markt is te vergelijken met de evolutie, die verder en verder gaat. Alleen in de mensenwereld wordt de evolutie gestuurd- denk aan de vele medische interventie die de mens redden, maar de soort verzwakken.
    Bij de vrije markt gaat het ook om the struggle for life en the suvival of the fittest.
    Vrije markt maakt de afstanden tussen rijk en arm groter en dwingt de staat als ze nog enigszins ethisch denkt in te grijpen om de zwakke te beschermen.
    Zo blijven we dus steeds slingeren tussen planeconomie met uiteindelijk catastrofale gevolgen en de vrije markt met de overwinning door de sterke.
    Zolang de mens oog houdt of de zwakkere blijven we dus in die golf beweging
    Achterhuis heeft in ieder geval in dit boek de ogen weer geopend bij de lezer voor vele voetangels en klemmen
    RR

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Overtuigend boek over filosofische grondslagen van neoliberalisme
    • Toegankelijk
    • Heldere boodschap
    • Inspirerend
    • Verrassend
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Uitstekende introductie in de gedachtengang van (en kritiek op) de filosofische grondslagen van het neoliberalisme. De grootste verdienste van dit boek is een helder inzicht te verschaffen in de filosofie van Ayn Rand en haar boek Atlas Shrugged waarbij totale vrijheid van de markt wordt gepropageerd. Het behandeld niet alleen summier haar boek, maar vooral ook de invloed die het gehad heeft op mensen als Greenspan en Milton Freeman en daarmee op ons modern economische stelsel. Het is geen uitputtende beschrijving van de filosofie die zichzelf het Objectivisme noemt, maar geeft een filosofische analyse van die stroming, met haar utopische en haar dystopische grondslagen. Het neoliberalisme als een utopie te beschouwen geeft originele inzichten die niet zomaar ter zijde geschoven kunnen worden. Minpunt is wel dat de economische beschrijving niet echt stand houdt zoals Achterhuis die beschrijft: hij geeft toe dat dit niet zijn vakgebied is en citeert en neemt zaken van andere schrijvers aan zonder werkelijke kennis daarvan te hebben. Dat is jammer van zijn betoog en dat gedeelte had hij wellicht aan een ander moeten overlaten. Toch doet dat niets van zijn overtuigende centrale stelling af, nl. dat het neoliberalistische vrije markt gebaseerd is op utopische aannames en een eigen groot Utopisch verhaal heeft als geboorte.

    Vond je dit een nuttige review?
    5 2 Ongepaste review?
  • Intellectuele armoe.
    • Toegankelijk
    • Eenzijdig

    Achterhuis is duidelijk geen econoom of warm pleitbezorger van de vrije markt. Een duidelijk geval van: "de klok horen luiden maar geen idee waar de klepel hangt"; Er wordt veel aangehaald, maar Achterhuis heeft duidelijk niet de tijd genomen zich echt in de materie te verdiepen. Hierdoor trekt hij met regelmaat oppervlakkige, gemakkelijke, verkeerde conclusies. De 'Oostenrijkse school' wordt eenmaal genoemd maar niet behandeld. En dat erwijl daar juist de oplossing van het huidige probleem voor de semi-'vrije' markt ligt.

    Vond je dit een nuttige review?
    9 8 Ongepaste review?
  • Ayn Rand opnieuw
    • Inspirerend
    • Eenzijdig

    Interessant boek maar te weinig aandacht voor Ayn Rand en haar ideeen. Wel een uitstekende opmaat naar herlezing van Ayn's werk.
    Atlas Shrugged is een van haar beste romans. The Fountainhead is nog beter. Vertaald als De Bron.

    Vond je dit een nuttige review?
    2 4 Ongepaste review?
  • Goede en waardevolle beschrijving van de 'vrije markt'

    Achterhuis blijkt een goed inzicht te hebben in de historische achtergrond van het zogenaamde neo-liberalisme. Hij beschrijft hoe deze economische visie tot stand kwam, en waar de kiem voor deze utopische visie is gelegd.
    Hij maakt inderdaad duidelijk dat de neo liberalistische visie even utopisch is als bijvoorbeeld de communistische. Sterk vind ik ook zijn beschrijvingen van de belangrijke denkers en economen. Al met al is dit een heel sterk boek dat een heel ander licht werpt op de gebeurtenissen, ook in Nederland, wat betreft privatiseringen en marktwerking.

    Vond je dit een nuttige review?
    12 3 Ongepaste review?
  • Nog een voorspelbare Marxistische verdraaing van de realiteit

    Een voornamelijk Marxistische kritiek op de vrije markt van iemand die geen verstand heeft van economische theorieën. Bijna geen eigen ideeën of gegevens, gewoon een mengelmoes van die van andere schrijvers. Achterhuis denkt dat goede economische theorieën een onmogelijke neoliberale utopie beschrijven, en "neoliberaal" betekend blijkbaar alles dat niet hardcore socialistisch is. Hij heeft de veronderstelling dat kapitalisme verantwoordelijk is voor de economische crisis, en geeft daarvoor als redenen, de rol van Greenspan, ooit een volgeling van Ayn Rand, in het veroorzaken van de crisis, en de grote invloed van neoliberale ideeën in de laatste paar decennia. De veronderstelling valt uiteraard uit elkaar als we beseffen dat Greenspan vrije markt principes al lang in de steek gelaten en verraden heeft, en dat vrije markt ideeën vrijwel afwezig zijn in de politiek. Ludwig von Mises wordt nauwelijks genoemd, en Hayek wordt gezien als iemand die voor laissez fair was. De filosofie van Ayn Rand wordt genegeerd; niks over dat kapitalisme als enige morele sociale systeem en dat de enige taak van de overheid het beschermen van individuele rechten is. Op een gegeven moment noemt hij Rand zelfs een anarchist, en zegt hij dat laissez faire en anarcho-kapitalisme vrijwel hetzelfde zijn. Verder verheerlijkt hij de primitieve subsistentie-economie zonder arbeidsverdeling en geld omdat daar meer solidariteit is, in plaats van "hebzucht en begeerte." Wel heeft hij Rand gelezen, wat voor veel van haar critici al te veel moeite is, en zijn kritieken op sommige schrijvers zijn soms ook wel goed.

    Vond je dit een nuttige review?
    11 30 Ongepaste review?
  • Kapitalisme van het wilde westen
    • Toegankelijk
    • Heldere boodschap
    • Inspirerend
    • Praktisch toepasbaar
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Hans Achterhuis geeft een heldere analyse van de achtergronden van de vrije markt. Het boek is erg actueel en geeft een goed inzicht in hoe we de crisis zijn ingemanipuleerd. Voor mij werd wel duidelijk, dat we in Europa verstandig moeten zijn, en het neoliberale gedachtengoed niet kritiekloos volgen.
    Voer voor verantwoordelijke mensen.
    Veel verwijzingen zijn weliswaar noodzakelijk, maar maken het lezen en minder simpel op.

    Vond je dit een nuttige review?
    12 4 Ongepaste review?

Productspecificaties

Auteur
Hans Achterhuis
Taal
Nederlands
Vertaald uit het
Nederlands
Afmetingen
30x216x141 mm
Gewicht
493,00 gram
Verschijningsdatum
april 2010
Druk
1
ISBN10
9047702573
ISBN13
9789047702573

Je vindt dit boek in

Categorieën
Nieuw of tweedehands
Tweedehands
Uitvoering
Boek
Verschijningsjaar
2010
Verschijningsvorm
Paperback

Uit ons lees Magazine

Jules Evans: “Door extase kun je jezelf bevrijden van negatieve gedachten”

Lees hier het interview met Jules Evens over wat extase is, de kalmerende werking van de natuur en zijn bijna-doodervaring.

Lees volledig artikel
Bindwijze: Paperback
19, 95
1 - 2 dagen Tooltip
Verkoop door bol.com
  • Gratis verzending vanaf 20 euro
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
  • Dag en nacht klantenservice
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen
Andere verkopers (27)
Snelste levering
Op voorraad. Voor 23:00 uur besteld, morgen in huis
Snelste levering
Tweedehands
vanaf € 11,50
Tweedehands

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden

Over dit artikel zijn nog geen vragen gesteld.