dichtersvisioen - mystieke duidingen van de laatste gedichten van Joost Zwagerman

dichtersvisioen - mystieke duidingen van de laatste gedichten van Joost Zwagerman
Afbeelding 1 van 2
  • Nederlands
  • 9789077728444
  • mei 2017
  • Hardcover
Alle productspecificaties

Joost Zwagerman

Johannes Jacobus Willebrordus, oftewel Joost Zwagerman, wordt geboren op 18 november 1963 in Alkmaar. Zijn beide ouders werken in het onderwijs. Als kind van negen jaar maakt hij al zijn eigen blaadje , de Zwagergids. Hij stelt het samen uit teksten en foto's die hij uit de VARA-gids haalt en vervolgens naar zijn eigen ideeën bewerkt. In een interview in 1992 in De Morgen zegt hij over dit blaadje: 'Ik annexeerde, plagieerde, en componeerde - misschien was ik wel de jongste postmodernist van Nederland'.
Zwagerman gaat naar het atheneum aan de Rijksscholengemeenschap Noord-Kennemerland in Alkmaar. Na drie jaar moet hij overstappen van atheneum naar HAVO vanwege gedragsproblemen. Na de middelbare school kiest hij voor de Pedagogische Academie. Het eerste jaar, in 1981, volgt hij lessen in Bergen. Het tweede en derde jaar in Alkmaar. Aansluitend hieraan begint hij in 1984 aan de opleiding Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Tijdens zijn studietijd verschijnen zijn eerste boeken. Hij stopt voortijdig met studeren maar volgt wel een cursus creatief schrijven van de auteur Oek de Jong.
Sinds 1984 woont Zwagerman in Amsterdam. Hij beweegt zich daar aanvankelijk veel in kringen van moderne kunstenaars en is veel te zien in trendy uitgaansgelegenheden. Hij verwerkt zijn ervaringen uit deze periode in zijn romans, waaronder in Gimmick uit 1989.
Vanaf 1984 verschijnen in kleine literaire tijdschriften de eerste artikelen van Zwagerman. Sindsdien is hij fulltime schrijver. Hij schrijft recensies en andere bijdragen voor de boekenbijlage van Vrij Nederland vanaf 1985 en daarnaast voor HP/de Tijd, de Volkskrant en jongerentijdschriften zoals Primeur. Zijn vroege gedichten en verhalen worden gepubliceerd in tijdschriften als Tirade en Maatstaf. De roman De Houdgreep, zijn eerste proza, verschijnt in 1986. In datzelfde jaar verschijnt van zijn hand de gedichten- en verhalenbundel De stilte ontluisterd. Van 1988 tot 1990 is hij redacteur van het literaire tijdschrift De Held. Hij is dus zowel als dichter als prozaschrijver actief.

Vanaf eind jaren tachtig heeft Zwagerman zich opgeworpen als een van de voornaamste woordvoeders van de dichtersgroep De Maximalen. Deze dichtersgroep zet zich af tegen de in hun ogen saaie en bloedloze poëzie van de dichtersgeneratie vóór hen, en pleit voor een poëzie die met beide benen in het maatschappelijk leven staat. In een artikel in de Volkskrant in 1987, Het juk van het grote Niets, schrijft Zwagerman dat er een tegenstelling bestaat tussen anekdotische poëzie en aan de andere kant een meer ontoegankelijke, hermetische poëzie. Deze tegenstelling vindt hij verkeerd. Hij zet zich juist in voor een soort poëzie die 'krachtig en vol lawaai, ronkend en licht vandalistisch' is.

Het lijkt vaak alsof Zwagerman de realiteit in zijn werk laat terugkomen. Schilder Rob Scholten herkent zichzelf, net als enige van zijn collega's, in personages uit de roman Gimmick. Het leidt zelfs tot een rel als in zijn roman Vals Licht een personage wel heel duidelijk gemodelleerd lijkt naar een werkelijk bestaande quizmaster (Ron Brandsteder). Zwagerman herschrijft de passage in de tweede druk van het boek omdat hij wil voorkomen dat het voorval zou afleiden van de literaire kwaliteiten van de roman. Maar de rel zorgt er wel voor dat Vals Licht veel publieke belangstelling krijgt, ook buiten de literaire pers. Het is vertaald in het Duits en genomineerd voor de Ako Literatuurprijs.

Joost Zwagerman is getrouwd met zijn oude schoolliefde Ariëlle. Sinds 1995 is hij vader. Zijn eerste zoontje heet Thijs en in 1998 wordt zijn tweede kind geboren. Vanaf hun geboorte schrijft hij in plaats van 's nachts overdag, van 9 tot 17 op zijn eigen kantoor omdat hij anders wordt afgeleid. Zijn eerste 'dag' boek is Chaos en Rumoer (1995) en naar eigen zeggen is er een duidelijk verschil met de boeken daarvoor die 's nachts werden geproduceerd. Zijn tien jaar jongere broer Alexander Zwagerman is ook schrijver, van hem werden de romans De heilige geest (1995) en De weddenschap (1996) gepubliceerd. Joost Zwagerman overleed op 8 september 2015 op 51-jarige leeftijd in zijn woonplaats Haarlem.

Productbeschrijving

gelimiteerde oplage van 1000 met DVD met interview Joost Zwagerman

Zijn de laatste gedichten van Joost Zwagerman mystieke teksten? Hein Blommestijn vindt van wel. Hij voorziet het gedicht ‘God ademt mij’ van commentaar.

Het leven van een mens is uitermate kort, zo lijkt het. Soms is het niet te verdragen en snakken wij naar het einde. Soms komt het einde onverwacht naderbij en willen wij met ons hele wezen alle mogelijkheden verkennen van enig uitstel. Wij zijn op zoek naar ‘geluk’, ook al weten wij absoluut niet wat dat eigenlijk is. We projecteren dat zogenaamde geluk als een uitweg uit pijn en verveling, uit alles wat ons neerdrukt en doet verstikken. Toch weten wij in de diepte van ons wezen dat er geen vluchtweg bestaat, die ons verlost uit de obsessie van het ‘ik’. Ons leven is slechts denkbeeldig, want wij bestaan helemaal niet.

God ademt mij
In het een na laatste gedicht van zijn bundel Wakend over God schrijft Joost Zwagerman:

Mijn lief, wees alsjeblieft
heel lief voor mij, nu God
mij denkelijk heeft uitgewist.
Mijn lief, blijf alsjeblieft
heel dicht bij mij. Misschien
word ik door God gemist.

Mijn lief, vertrouw ook
nu op mij. Ik ben niet weg,
God ademt mij. Mijn lief,
wees alsjeblieft heel lief
voor mij. Misschien heeft God
Zich in mijn dood vergist.

Met één steek uitgewist
De dichter is zichzelf en God kwijt. God heeft hem blijkbaar verlaten. Maar heeft hij zelf wel bestaan, nu het blijkbaar zo gemakkelijk is dat God hem met een enkele streek uitwist? In deze leegte en verlatenheid is de nabijheid van zijn lief nog een kwetsbare reddingsboei, op voorwaarde dat zij ‘heel lief’ voor hem is. De vraag is echter of dat voldoende garantie is om gelukkig te leven nu hij het contact verloren heeft met Gods scheppende hand, die hem blijkbaar even gemakkelijk tevoorschijn tovert als uitwist.

De dichter is zichzelf en God kwijt. God heeft hem blijkbaar verlaten.
Is ons leven niet meer dan een vluchtige pennenstreek? We weten wel hoe gemakkelijk het is dat andere mensen ons doodzwijgen of als overbodig of nutteloos aan de kant schuiven, maar hoe kan God ons op het ene ogenblik tevoorschijn kijken met Zijn hartstochtelijke liefde om ons vervolgens onverschillig te laten verdwijnen in het niets en het niet-zijn?

Zijn liefdesblik herinneren
Misschien is de enige hoop wel dat Hij ons op een gegeven moment mist en zich ons herinnert. Of is het veeleer andersom, doordat wij ons in de diepste laag van onze ziel Zijn liefdesblik herinneren die ons uit het Niets tevoorschijn keek?

Ook al vertelt Zwagermans gevoel hem dat God hem ‘denkelijk heeft uitgewist’ en ervaart hij de diepe pijn van dit vergeten en deze ontkenning, toch weet Joost Zwagerman op het niveau van zijn ziel dat hij ‘niet weg’ is. Het ware leven stroomt nog steeds door hem heen, want ‘God ademt mij’. Ons leven is immers niet meer dan de ongrijpbare ademtocht van een God die wij niet kennen. Wij weten slechts dat wij als een licht veertje of een minuscuul stofje meedrijven op de onzichtbare beweging van de eeuwigheid.

Joost Zwagerman verzucht
Daarom is het zo belangrijk voor de dichter dat zijn lief heel lief voor hem is. Die menselijke nabijheid is de dunne draad die hem het gevoel kan geven erbij te horen. Onvermijdelijk schrikken wij ervoor terug te verdwijnen in het luchtledig en in de stilte van de vergetelheid. ‘Misschien heeft God zich in mijn dood vergist’, verzucht Joost Zwagerman. Al levend voorbij de grens beseft hij dat die grens niet bestaat. De dood is denkbeeldig, want er bestaan slechts Gods leven en liefde die ons onweerstaanbaar meezuigen in de eeuwigheid.

Lees de eerste pagina's

5.0
van de 5
1 review
0
0
0
0
1
2
  • Goede kwaliteit
    1
  • duurzaam
    1
0
  • "mystieke duidingen van de laatste gedichten van Joost Zwagerman
    • Goede kwaliteit
    • duurzaam

    prachtige gedichten, fraaie lay-out bijzondere "nabespreking

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
Verschijningsdatum
mei 2017
ISBN13
9789077728444

Betrokkenen

Auteur
Joost Zwagerman

EAN

EAN
9789077728444

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Bindwijze: Hardcover
19, 99
2 - 5 dagen Tooltip
Verkoop door partner van bol.com S.A.M. Entertainment B.V.
  • Gratis verzending
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden (0)