Haast om te sterven

het korte leven van Fritz Conijn

Boek omdraaien
  • Nederlands
  • 1e druk
  • 9789035142305
  • november 2014
  • Paperback
  • 288 pagina's
Alle productspecificaties

Samenvatting

De Alkmaarder Fritz Conijn, een van de aanvoerders van de Noord-Hollandse illegaliteit, wordt vroeg in september 1944 door het dolgedraaide bezettingsregime doodgeschoten. Hij is dan 21 jaar en twee maanden oud. Zo jong als hij is, heeft hij de leiding gehad over een groot aantal acties van Alkmaarse en Amsterdamse 'knokploegen'. Door zijn onbevangen omgang met iedere goede vaderlander bouwde hij bruggen en maakte hij tal van vrienden. 'Een snotneus met een groot natuurlijk gezag', zo werd hij omschreven.
Doeko Bosscher schetst aan de hand van persoonlijk bronnenmateriaal een beeld van deze relatief onbekende deelnemer aan het verzet, die een van de weinige (postume) begiftigden met het verzetskruis was. Maar erkenning hangt van andere dingen af. De betekenis van de illegalen was dat zij naar vermogen en juist zonder op stand, rang of rangorde te letten, hun bijdrage leverden aan de goede zaak. En dat heeft Fritz Conijn met volledige inzet gedaan. 'Trouw tot in den dood', zoals de spreuk op zijn verzetskruis luidt.
Doeko Bosscher (1949) is emeritus hoogleraar eigentijdse geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.
4.7
van de 5
3 reviews
0
0
0
1
2
3
  • Toegankelijk
    1
  • Inspirerend
    1
  • ontroerend
    1
0
  • Een indringende inkijk in het (gewapende) verzet

    Dit boek is een absolute aanrader. Het biedt aan de hand van het leven van de hoofdpersoon een fascinerende inkijk in het (gewapende) verzet in Nederland in de tweede wereldoorlog: het geïmproviseerde karakter ervan, het werkende weg leren hoe dat moet terwijl het leergeld bestaat uit het leven zelf. Het toont ook zijn mede- en tegenspelers: de Duitse en Nederlandse, en werpt een blik op de naoorlogse rechtsgang. Het gaat in op de context van de kantelende krijgskansen en de invloed die dat had op de beslissingen van velen. Daarmee overstijgt het al met al verre het belang van deze levensgeschiedenissen als zodanig. Tegelijkertijd komen de hoofdrolspelers zo helder over het voetlicht dat je ze tegen het eind van het boek meent te kennen en ook al is de afloop op voorhand bekend: toch zit je voortdurend op het puntje van je stoel om te horen hoe de volgende episode zal aflopen en blijf je het hele boek heimelijk hopen dat het toch nog goed zal komen.

    Van te grote betrokkenheid van de auteur bij het onderwerp is ondertussen geen sprake, ondanks het feit dat de hoofdpersoon zijn oom was; hij weet de wetenschappelijke distantie overtuigend te behouden. (Haast wat al te nadrukkelijk, als dat zou kunnen.) Het gaat hem om de reconstructie van de feiten. En passant worden ook de problemen waar je dan tegenaan loopt inzichtelijk. Dat is tegelijk ook weer een reden waarom je de pagina’s wilt blijven omslaan: de vraag hoever hij zal komen in zijn reconstructie.

    Al lezend wordt duidelijk welk een minutieuze, arbeidsintensieve zoektocht in de archieven ten grondslag ligt aan dit document: het werk van monniken en detectives in een. Het trefzekere taalgebruik van de auteur, diens onderkoelde humor en vermogen tot observeren, analyseren en duiden maken van deze “droge reconstructie” een boek dat ik maar met moeite kon wegleggen. Alleen het feit dat het aanbod van feiten, personen en verwikkelingen te groot was om in één keer te absorberen maakte dat ik het toch met onderbrekingen las. En nog is mij veel ontkomen en is herlezing geboden.

    Enig punt van critiek is dat Bosscher wat erg geserreerd over de ondervragingspractijken van de bezetter spreekt. Hij zou explicieter hebben kunnen zijn over de folteringen waaraan hun gevangenen werden blootgesteld om informatie uit ze te persen. Het zou begrijpelijker hebben gemaakt waarom sommige gevangenen toch doorsloegen en invoelbaarder hoe groot de moed en vastberadenheid was van diegenen die desondanks niets loslieten. Het is ook een onderwerp met een even hoge als treurige actualiteit: hoe effectief is martelen als methode om inlichtingen te verkrijgen?

    Het boek bevat een indrukwekkend notenapparaat. Een inhoudsopgave wordt gemist.

    Vond je dit een nuttige review?
    5 0 Ongepaste review?
  • Het korte leven van een verzetsheld
    • Toegankelijk
    • Inspirerend
    • ontroerend

    Haast om te sterven had Fritz Conijn, de jonge levenslustige verzetsheld uit Alkmaar, eigenlijk niet, maar wel werd hij in de laatste maanden van zijn korte leven tot haast gedreven door het besef dat zijn verzetswerk hem fataal zou kunnen worden en zijn verantwoordelijkheidsgevoel voor de afronding van door hem geïnitieerde projecten. In september 1944, in de chaotische dagen na Dolle Dinsdag, werd hij door de Duitse bezetters, 21 jaar oud, zonder vorm van proces ter dood gebracht onder nog steeds niet opgehelderde omstandigheden. De auteur (geb. 1949), sinds kort emeritus hoogleraar Eigentijdse geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen, vertelt in dit boek het soms adembenemende levensverhaal van zijn oom, de broer van zijn moeder, met de vaste hand en de professionele distantie van de historicus, maar ook met de sensibiliteit en het tactgevoel van de literaire auteur, die eerder een roman publiceerde (Strandvondst, 2004). Hij schrijft welbewust sine ira et studio, maar niet zonder empathie, vooral met de familieleden. Dat betekent ook dat hij terughoudend melding maakt van de martelingen waaraan Frikkel, zoals Fritz in familiekring werd genoemd, na zijn arrestatie ongetwijfeld onderworpen is, zonder zijn kameraden verraden te hebben.
    Het boek schetst een indringend en zeer gedetailleerd beeld van de wereld van het verzet in Noord-Holland, een wereld van moed en overmoed, maar ook van verraad en bedrog, van zelfopoffering en laaghartigheid. De lezer krijgt groot respect voor deze sympathieke en daadkrachtige jongeman, maar ook voor zijn vrienden en collega's, juist omdat het aan de lezer overgelaten wordt, bewondering te voelen of verbazing over hun soms doldrieste en altijd levensgevaarlijke overvallen, liquidaties en sabotagedaden. Deze historische studie is niet alleen een hommage aan de oom van de auteur, maar tegelijk veel meer: een pakkend relaas over het Nederlandse verzet aan de hand van één persoon, één van de weinige postuum met het Verzetskruis begiftigden, die overigens bij Loe de Jong ontbreekt. Het moet een enorme klus geweest zijn om uit al die in het familiearchief bewaarde brieven en dagboeknotities een lopend verhaal te maken en alle vermelde feiten zorgvuldig met voetnoten te verantwoorden. Niet alleen de vakgenoot, ook de lezer met belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog zal dit boek geïmponeerd en ontroerd uit handen leggen.

    Vond je dit een nuttige review?
    6 0 Ongepaste review?
  • Boeiend en leerzaam

    Ik heb het boek achter elkaar uitgelezen. Het is heel lezens- en wetenswaardig. Je krijgt een indringend beeld hoe het verzet in de oorlog zowel spectaculaire successen als beklemmende mislukkingen kende. Ook de rol van verraders en overlopers van beide kanten - en die soms weer in een dubbelrol - komen goed uit de verf. Door de precieze beschrijving van voorvallen en gebeurtenissen, is het alsof je er zelf bij bent.
    De centrale figuur is Fritz Conijn die op zeer jonge leeftijd een buitengewone leidersrol speelde, niet alleen in Noord-Holland, maar ook landelijk. In het najaar van 1944 ging het toch fout, bij een poging een kameraad uit Duitse handen te krijgen. Hij is - waarschijnlijk - in Vught gefusilleerd.
    Maar ook van de mensen om hem heen wordt veel verteld. Het boek laat goed zien hoe complex en verwarrend de oorlogssituatie was. Op zich is dat al lang bekend, maar wanneer je aan de hand van dit boek de tijdlijn van Fritz Conijn volgt, wordt dat alles nog eens scherp aangezet.
    De auteur is diep in oorspronkelijke bronnen gedoken, getuige de uitvoerige noten, waardoor het verhaal rijk is aan details. Als vakman-onderzoeker is hij terecht terughoudend waar zaken (nog) niet vaststaan, zoals waar en hoe Fritz Conijn aan zijn eind is gekomen. Voor deze gedegen aanpak kunnen we hem erkentelijk zijn.

    Vond je dit een nuttige review?
    4 0 Ongepaste review?

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
Verschijningsdatum
november 2014
Druk
1e druk
Afmetingen
20 x 12,5 x 2,3 cm
Aantal pagina's
288 pagina's
Illustraties
Met illustraties

Betrokkenen

Auteur
Doeko Bosscher
Uitgever
Prometheus/Bert Bakker

EAN

EAN
9789035142305

Overige kenmerken

Gemiddelde leestijd
7 h
Subtitel
het korte leven van Fritz Conijn

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Uitvoering
Boek
Nieuw of tweedehands
Tweedehands
Verschijningsvorm
Paperback
Studieboek of algemeen
Algemene boeken
Bindwijze: Paperback
25, -
2 - 3 dagen Tooltip
Verkoop door partner van bol.com Boekhandel HILVERSUM
  • Gratis verzending
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
Andere verkopers (1)

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden (0)