In de schaduw van een nachtvlinder Een archeoloog op zoek naar sporen van de Holocaust

Auteur: Ivar Schute
Taal: Nederlands
Boek omdraaien
Auteur: Ivar Schute
Uitgever: Prometheus
  • Nederlands
  • Paperback
  • 9789044642438
  • Druk: 1
  • april 2020
  • 224 pagina's
Alle productspecificaties

Samenvatting

In 2014 werden de fundamenten van de gaskamers van het nazivernietigingskamp Sobibor blootgelegd. Voor Ivar Schute was dit de climax van een jarenlange reis door een kampenlandschap. Hij onderzocht barakken, massagraven, gaskamers en liep tegen een hoop vragen aan. Mag een archeoloog zomaar opgraven in een vernietigingskamp? Is dat wetenschap of forensisch onderzoek? Wat moeten we doen met de graven, kelders en funderingen die worden blootgelegd? Aan wie behoren de vondsten die archeologen doen? Hoe ga je om met Holocaustontkenners? Ivar Schute geeft antwoord op deze vragen aan de hand van een archeologische tocht van Nederland tot in de eenzame bossen van Oost-Polen. Hij laat zien dat een archeoloog met een andere blik naar de Holocaust kijkt: archeologisch onderzoek in een dergelijke context is eerder verbonden met een proces van gedenken dan het leveren van wetenschappelijke bewijzen.
In de schaduw van een nachtvlinder is een zeer persoonlijke en indringende zoektocht naar de sporen van een pijnlijk verleden.
Ivar schute (1966) werkt al bijna dertig jaar als archeoloog in de monumentenzorg. Hij specialiseerde zich daarbij in de archeologie van de Tweede Wereldoorlog en voerde onderzoek uit in Kamp Amersfoort, Vught, Westerbork, Bergen-Belsen, Treblinka, Sobibor en in tal van kleinere kampen.

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
Druk
1
Verschijningsdatum
april 2020
Afmetingen
19,9 x 12,5 x 2,3 cm
Aantal pagina's
224 pagina's
Illustraties
Met illustraties

Betrokkenen

Auteur
Ivar Schute
Uitgever
Prometheus

EAN

EAN
9789044642438

Overige kenmerken

Gewicht
313 g
Verpakking breedte
125 mm
Verpakking hoogte
23 mm
Verpakking lengte
199 mm

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Taal
Nederlands
Boek, ebook of luisterboek?
Boek
Periode
20e eeuw
5.0
van de 5
Aantal reviews: 3
0
0
0
0
3
  • Openhartig boek vol ontdekking, ontroering, spijt, frustratie en hoop.
    • Toegankelijk
    • Mooi vormgegeven
    • Verrassend
    • hoop op een vervolg.

    Een uniek boek dat alleen geschreven kon worden door iemand die op al deze verschrikkelijke plaatsen heeft gegraven. Ivar Schute heeft pionierswerk verricht lang voor archeologen op meer structurele basis onderzoek gingen doen op kampterreinen. Een kaartje voorin het boek laat alle plaatsen zien die in het boek aan de orde komen en waar de schrijver groot of kleinschalig onderzoek heeft gedaan en die hem in stuk voor stuk getekend hebben. We mogen hem dankbaar zijn dat hij zijn persoonlijke herinneringen en ervaringen wilde delen. Hij schrijft zeer bescheiden en begint met een bijzondere verontschuldiging: "Wat ik ook opschrijf, ik beschadig iemand. De breedte van het pad waarbij gevoelens niet gekwetst worden, is bij dit onderwerp eenvoudig te smal, daarvoor bij voorbaat mijn excuses".

    De motivatie van de schrijver is bewonderenswaardig. Hij beschrijft hoe hij op eigen kosten en tijdens onbetaald verlof begint aan een jarenlang project in voormalig vernietigingskamp Sobibor, waar meer dan 34.000 Nederlanders de dood vonden. Onvatbare getallen worden genoemd, de uitgelichte vondsten maken van de getallen weer individuen. Ivar laat door middel van het verhaal achter de vondsten de slachtoffers als het ware spreken. Hij behandelt grote bekende kampen, maar ook kleine locaties waar net zo goed dwangarbeid, mishandeling en moord onder afschuwelijke omstandigheden hebben plaatsgevonden. Hij vertelt de relevante geschiedenis met een scherpe analytische en kritische ondertoon, zeker waar het naoorlogs Oostenrijk betreft.

    Hij doet recht aan ondergeschoven Joods verzet tijdens de Sjoa. Soms gebruikt hij korte treffende citaten om zijn verhaal te illustreren. Hij verwoordt subtiel de frustratie die hij ervaart wanneer - soms met goede bedoelingen en in andere gevallen willens en wetens - de overblijfselen van de Sjoa na de oorlog alsnog zijn vernietigd. Zijn boek is een waarschuwing voor erfgoedbeleid dat recht doet aan dergelijke locaties om bewijzen niet alsnog te vernietigen, want dat was waar de Duitsers op uit waren toen zij hun sporen van massamoord probeerden te verdoezelen.

    Ivar pleit voor archeologisch onderzoek, met name op plaatsen waar we weinig van weten, maar met oog voor de Halacha (de Joodse wet). Religie wordt op deze plaatsen dan allesbepalend voor onderzoeksvragen en methodologie. Zo kunnen we behouden wat niet eerder vernietigd is. In het verleden is bijvoorbeeld Westerbork met de villa van de commandant ooit gebouwd met Joods geld, na de oorlog werd het door de Nederlandse overheid o.a. als opvangkamp voor Molukkers gebruikt. De laatste barak 'werd in 1971 met droge ogen gesloopt'. Het contrast is groot als je dat vergelijkt met hoe Ivar het opgraven op deze 'bijna sacrale plekken' soms als 'heiligschennis' ervaart.

    In een paar woorden legt hij eenvoudig de essentie van archeologisch veldwerk uit. Hij beschrijft het 'maatschappelijk therapeutisch effect' dat het bezoek aan opgravingen hier heeft op overlevenden, nabestaanden, maar ook jongere generaties. Zo breekt hij een lans voor 'archeologie als intrigerende discipline voor de verwerking van het verleden'. Ook wakkert hij moreel-ethische vragen aan die we ons moeten stellen bij het behoud en conservering van Tweede Wereldoorlog-erfgoed. Het knaagt aan hem dat er niet met nieuwe technieken verder wordt gezocht naar nog verborgen resten van het Ringelblum archief in Warschau en dat bij dergelijk onderzoek niet altijd een archeoloog betrokken wordt.

    Het boek schuwt niet te benoemen dat er tegenwoordig weer volop zichtbaar antisemitisme is inclusief aanslagen op herinneringsplaatsen. En de confrontatie van de schrijver met gehaaide holocaustontkenners en vooringenomen mensen zijn bedroevend. Het onderzoek dient als tegenwicht. Het boek bevat 16 pagina's afbeeldingen in kleur die de hoofdstukken ondersteunen op een manier die je in archeologische rapportages ook graag ziet. 'Laat de bodem maar spreken'.

    Vond je dit een nuttige review?
    12 0 Ongepaste review?
  • een goed boek
    • ik heb verkeerd gedaanheb alleen een pluspuntsor

    een heel interesant boek,geeft een beetje kijk op wat er in de tweede wereld oorlog gebeurt is

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Aangrijpend
    • een goed beeld van de noodzaak van archeologisch o

    Indrukwekkend en aangrijpend boek. De opgravingen gedaan in verdwenen vernietigingskampen geven een persoonlijker beeld van deze schuldige plaatsen.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
Bindwijze: Paperback
24 99
Op voorraad
Select
Voor 23:00 uur besteld, morgen in huis Tooltip
Verkoop door: bol.com
In winkelwagen
Wat je kan verwachten:
  • Gratis verzending door bol.com
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen
  • Dag en nacht klantenservice

Bezorgopties

  • Kies zelf de bezorgdag
Bekijk alle bezorgopties
Andere verkopers (2)

Vaak samen gekocht