Ontsporing

Auteur:
Taal: Nederlands
12 reviews
3.3 van de 5 (12 reviews)
Ontsporing
Afbeelding 1 van 2
Auteur: Diederik Stapel
Uitgever: Prometheus
  • Nederlandstalig
  • 315 pagina's
  • 9789044623123
Alle productspecificaties

Samenvatting

Diederik Stapel was een vooraanstaand wetenschapper, gerespecteerd door zijn vakgenoten en populair bij zijn studenten. Aan zijn glansrijke carriere kwam een abrupt einde toen in september 2011 bekend werd dat Stapel veelvuldig onderzoeksresultaten had vervalst en zelfs had verzonnen. Zijn val was diep en hard. Maandenlang beheerste Stapels ontsporing de nationale en internationale media. Zijn handelwijze zal de boeken ingaan als een van de meest opzienbarende voorbeelden van wetenschappelijk bedrog ooit. Hoe kon hij zo hoog stijgen en zo dramatisch diep vallen? In Ontsporing vertelt Diederik stapel voor het eerst sinds de onthulling zijn verhaal: zijn keuze voor de wetenschap, zijn enthousiasme en nieuwsgierigheid, zijn verlangen naar antwoorden en inzichten, de experimenten die hij opzette en de verleidingen waaraan hij geen weerstand kon bieden. Op pijnlijke wijze maakt hij duidelijk hoe hij zijn collega's en studenten, maar vooral zichzelf, stukje bij beetje een rad voor ogen draaide. Stapel trapt niet na, beschuldigt niemand en veegt zijn eigen straatje niet schoon; hij onderzoekt zichzelf minutieus en geeft de lezer een kijkje in de krochten van zijn ziel.

Ontsporing is zowel een wetenschappelijke thriller waarvan de lezer de afloop al kent, als een vingerwijzing voor iedereen die wel eens verleid is om in zijn leven, werk of relatie de werkelijkheid mooier voor te stellen dan zij is. Het is het even onthutsende als ontroerende relaas van een intelligente, zoekende geest, die het verkeerde pad koos. Maar bovenal is Ontsporing een moedige, genadeloze autobiografie van een wetenschapper die keihard ten val kwam.

Diederik Stapel (Oegstgeest, 1966) is getrouwd en heeft twee dochters. Tot zijn val in september 2011 was hij werkzaam in de universitaire wereld. Nu werkt hij als adviseur, motivator, meedenker, vragensteller en ervaringsdeskundige.

'Alles kwam altijd heel mooi uit. Dat was het fijnst. Wat logisch leek, was waar. Dat gaf een voldaan en rustig gevoel. Als ik slimmer was geweest, had ik regelmatig onderzoek laten mislukken. Dat was realistischer, rationeler en sluwer geweest. Maar dat kon ik niet. Ik was een junkie geworden. Ik wilde dat het briljant en helder was. Hoe schitterender, hoe beter. Wat ik bedacht werd steeds mooier en mooier, en ik begon er ook steeds meer en meer in te geloven. Wat was de wereld prachtig. Wat was alles overzichtelijk gerangschikt. Hoe dikker het web van leugens werd, hoe meer ik begon te geloven dat het allemaal waar was. Dat was de enige manier om het vol te houden.'

Reviews Ontsporing

  • Toegankelijk (4)
  • Verrassend (4)
  • Inspirerend (2)
  • eerlijk
  • goed geschreven en ontluisterend verhaal
  • ontroerend
  • narcistisch
  • repetitief
  • Onduidelijk
  • Saai
  • hak op de tak
  • nog meer leugens
Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten
Schrijf een review
  • Dapper
    • Inspirerend
    • Verrassend

    Top boek waar je veel uit leert zeker als PhD student!!

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Interessant
    • Toegankelijk

    Prettig leesbaar, interessante inkijk

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Open en inzichtbiedend relaas
    • Toegankelijk

    Een open geschreven verhaal over iemand die wordt meegesleept door het fantasiebeeld dat hij van zichzelf heeft gebouwd. Een val is dan onontkoombaar. Zo nu en dan slaat de weegschaal door, het is vooral zijn visie die telt en daarin ontbreekt dan het oprechte meeleven met de gevoelens van degenen die hij meesleept in zijn val (dochters, vrouw, moeder, promovendi). Dat is jammer.
    Maar ondanks dat een boek dat inzicht biedt in iemand die van grote hoogte valt en daarover durft te schrijven.
    Ik werk overigens zelf als wetenschapper bij de universiteit van Tilburg.

    Vond je dit een nuttige review?
    4 0 Ongepaste review?
  • Mooi zelfonderzoek
    • Toegankelijk
    • eerlijk

    Jammer (en mooi) dat de wereld niet in te delen is in goed en slecht: Stapel's worsteling met de weerbarstige waarheid geeft mooi weer hoe met teleurstellingen om te gaan. Je realiseert je gedurende de rit dat de grens tussen zwart en wit verschillend te trekken is: alleen terugkijkend zijn we een stuk strenger dan op het moment dat we "wegkijken".
    Ook zelfkritiek naar ons als wetenschappers: de kleren van deze keizer werden weinig gecheckd, en zonder checks en balances worden velen onder ons een Zonnekoning. Was mooi als hij zélf zijn boek aan het public domain had geschonken. Stapel komt integer over, en verwacht ook niet dat er straks weer een nieuwe incarnatie blijkt te zitten in deze matroesjka.
    Leerzame en aandoenlijke verantwoording van zijn ontsporing.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • mooi boek
    • Toegankelijk
    • Verrassend

    Sommige schrijvers van een review wekken de indruk dat ze het onderzoek van de commissie Levelt nog eens dunnetjes willen overdoen. Ik vind dat een verkeerde insteek voor een review op deze plek.
    Het gaat hier om een goed geschreven autobiografische roman waarin de schrijver op een verrassend eerlijke manier de gigantische emotionele worsteling beschrijft die hij doormaakt, na de crash van zijn carrière. Hier en daar etaleert hij zijn belezenheid en kennis op het gebied van de sociale psychologie en de cultuurhistorie wat te nadrukkelijk, maar daar staat tegenover dat hij de lezer met een vergaande openheid kennis laat nemen van zijn persoonlijke ontwikkeling en het proces van afglijden wat hem 'overkomen' is. Ik zou Diederik Stapel willen adviseren om niet langer te blijven aanschurken tegen de psychologie en de wetenschap (zoals hij in het boek onmiskenbaar doet), maar een keuze te maken uit de vele andere kwaliteiten waarover hij beschikt, niet in de laatste plaats zijn schrijfvaardigheid. Dit biedt naar mijn gevoel de beste kansen op een zekere mate van rehabilitatie (waar uiteindelijk ieder mens recht op heeft).

    Vond je dit een nuttige review?
    5 0 Ongepaste review?
  • ontluisterend
    • goed geschreven en ontluisterend verhaal

    ‘Ontsporing’ leest als een roman. Hoofdpersonage: een eenzame, onzekere man die bij gebrek aan talent valt voor de verleiding van vals spelen. Dat is althans het beeld dat Diederik Stapel van zichzelf neerzet.

    Stapel kan schrijven, daar zit het probleem niet. De eerste zin bijvoorbeeld is meteen raak: ‘Het zijn geen studenten die op de bus staan te wachten. Ze doen wel alsof, maar ze zijn net iets te jong. Het zijn scholieren.’ Deze observatie wordt gedaan door de ik-persoon, die maar net op tijd opzij kan springen voor de naderende bus. ‘De scholieren kijken geamuseerd toe,‘ vervolgt Stapel. ‘Ze zien een lange, donkere man, licht kalend, moderne bril, rommelig donker, grijzend haar. Ik draag een net pak en een luxe lichtblauw overhemd met chique, bijzondere manchetknopen. Het zijn ronde glazen knopjes waarachter een klein fotootje te zien is van mijn twee jonge dochtertjes.’

    De toon is meteen gezet. Niet alleen is de symboliek goed gekozen. De wereld van het alsof: scholieren die zich voordoen als studenten. De geamuseerdheid die gevoeld wordt als Stapel maar net op tijd kan wegspringen voor een naderende bus. Ook zet Stapel zichzelf meteen neer als een onzeker en eenzaam individu, kwetsbaar in al zijn menselijkheid en vader van twee kinderen.

    Natuurlijk is het een truc, maar het werkt - althans bij mij. Schrijven bestaat nu eenmaal bij de gratie van effectbejag en het spelen van een spel met de lezer en Stapel weet hoe hij de lezer moet bespelen om zijn sympathie te winnen. Afgezien daarvan biedt het boek een mooie kans om in de zeden en mores van de academische wereld te duiken en dan in het bijzonder in die van de sociale psychologie. En dit is pas echt ontluisterend.

    Volgens Stapel is experimenteel psychologisch onderzoek eigenlijk theater; met de juiste methodologische opzet kun je vrijwel elk gewenst resultaat naar boven toveren, schrijft Stapel en met behulp van zijn collega’s wordt hij hier steeds beter in. Hij merkt steeds beter wat wel en wat niet werkt en na een tijdje weet hij precies aan welke knoppen hij moet draaien om via slinkse wijze in een experimentele onderzoeksopzet iets te laten verschijnen of verdwijnen.
    Wat Stapel doet, is ‘niet keurig wit,’ zo schrijft hij, ‘maar ook niet pikzwart. Het was grijs en het was usance.’ Jarenlang loopt hij met deze voorgekookte ‘onderzoekjes’ dan ook keurig in de maat, maar echt groot succes bleef uit. De stap van het het orkestreren van volkomen betekenisloze onderzoeksresultaten, naar het regelrecht verzinnen van deze ‘feiten’ is helemaal niet groot, meent Stapel. Het is in elk geval stukken efficiënter.

    Stapel schrijft dat hij spijt heeft van de fraude die hij gepleegd heeft. En hij gaat ook daadwerkelijk diep door het stof. Hij bewaart slechts een klein beetje eergevoel en dit gaat gepaard met de nodige pathetiek. Van zijn val maakt hij een zelfbewuste sprong en even later zelfs een regelrechte zelfmoordduik en dat is nogal ongeloofwaardig als je weet dat hij zijn fraude in eerste instantie hardnekkig bleef ontkennen en deze pas toegaf nadat hij werkelijk geen kant meer op kon.

    Natuurlijk heeft Stapel spijt. Niet alleen om wat hij gedaan heeft maar vooral ook omdat hij betrapt is. Maar ach, we weten allemaal hoe het werkt, een regelrechte zelfmoordduik is stukken spannender en sensationeler dan een middelmatige professor die moeizaam door het leven struikelt om uiteindelijk keihard te vallen. Stapel weet precies hoe hij de lezer moet bespelen. Wat je van hem ook kan zeggen, stom is hij niet.

    Vond je dit een nuttige review?
    3 0 Ongepaste review?
  • onthutsend en ontroerend
    • Inspirerend
    • Verrassend
    • ontroerend
    • Spannend
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Ik vond dit een onverwacht heftig en ontroerend boek. Het geeft je een inkijk in de wereld van de wetenschap maar vooral ook een inkijk in het hoofd van deze ex-wetenschapper. En dat is van tijd tot tijd schokkend maar ook eerlijk en integer. En dat wat hij beschrijft, kennen we allemaal. Wij allemaal laten ons vaak verleiden tot zaken die eigenlijk (net) niet kunnen.
    Hij schrijft trouwens heel mooi. Het leest als een thriller. Ik ben benieuwd of hij blijft schrijven.

    Vond je dit een nuttige review?
    2 2 Ongepaste review?
  • De narcistische gedachtenwereld van Diederik A. Stapel
    • Onduidelijk
    • narcistisch
    • repetitief

    Naast een aantal gladjes geschreven hoofdstukken bevat dit boek vooral veel repetitief gelamenteer over alle externe factoren die bijgedragen hebben aan hoe Diederik (A.) Stapel werd tot wie hij was, en over het jaar waarin het doek viel en hij zich in stilte moest bezinnen

    Als lezer word je aanvankelijk gemakkelijk het verhaal in gezogen door de gevoelige manier waarop hij zijn wederwaardigheden beschrijft, en ga je bijna met hem sympathiseren als hij schrijft hoe moeilijk het was om te moeten wachten op de herhaaldelijk uitgestelde resultaten van de onderzoekscommissie.

    Tot je je realiseert dat de onderzoekscommissie er zo lang over moest doen omdat het zo'n godsallemachtig groot karwei was om het bij elkaar verzonnen oeuvre van een manische oplichter na te pluizen. Tot je bedenkt dat de schrijver tonnen gemeenschapsgeld gebruikt heeft om resultaten te fingeren voor sexy onderzoekjes zonder verdere ambities tot theorievorming. Tot je bedenkt dat sommige fouten gewoon te banaal, te vulgair, te ordinair zijn om gelardeerd met literaire citaten opgediend te worden in een pretentieus boek.

    Natuurlijk is het moeilijk om de gevolgen van decennialang bedrog onder ogen te zien. Natuurlijk kun je een zware terugslag verwachten, niet alleen voor jezelf en je gezin, maar ook voor degenen die je in je val meesleurt. Een kind kan dat alles begrijpen. Maar het vergt een Diederik Stapel om het te boek te stellen in een schaamteloos egodocument.

    Het hoge egotrip-gehalte wordt onderstreept door de bizarre Addenda. Daarin deelt Stapel al zijn ontboezemingen met de lezer: van hoe de titel en auteursnaam tot stand kwamen ("Diederik Stapel", om zich te ontworstelen aan de door fraude bevlekte wetenschappelijke identiteit "Diederik A. Stapel", p. 291) tot (toppunt van schaamteloosheid!) zijn gedachten over hoe een onderzoekscommissie naar frauduleus gedrag het beste vorm kan krijgen.

    Stapel is niet de slechtste schrijver. In een ander leven had hij een ander boek waarschijnlijk best tot een goed einde kunnen brengen. Maar niet in dit leven; en niet dit boek. Grote delen zijn in duidelijke haast geschreven. Mede daardoor zit er veel herhaling in en laat het werk zich nog het beste omschreven worden als variaties op één thema: de narcistische gedachtenwereld van Diederik Stapel.

    Vond je dit een nuttige review?
    4 7 Ongepaste review?
  • Slecht en saai boek
    • Onduidelijk
    • Saai
    • hak op de tak
    • nog meer leugens
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Langdradig en warrig opgeschreven. Het boek is heel erg saai omdat een heel groot deel gaat over zijn jeugd. Dagboekfragmenten heb ik niet echt gelezen, of misschien vallen daar de talloze 'verklaringen' onder waarin toch echt alles en iedereen heeft bij gedragen aan zijn fraude (lees: Schuld krijgt van).

    Ik heb stapelgate van heel dichtbij meegemaakt (ben gelukkig geen soc psy) en heel veel dingen kloppen ook helemaal niet. Wat ik wel weet is dat hij veel mensen benadeeld heeft en tonnen onderzoeksgeld zijn verdwenen. Dit (belasting)geld had wel beter besteed kunnen worden.

    Als het boek nou nog de moeite waard zou zijn geweest, maar helaas. Net als Volkskrant en NRC kan ik niet anders concluderen dan dat het een slecht onzinboek is geschreven door iemand die toch graag heel veel aandacht wil.

    Gelukkig heb ik er geen cent voor betaald. Zonde van mijn geld en wat Stapel betreft: Misschien had ie van de duizenden euro's onterecht (decaan)salaris per maand iets meer moeten sparen. Dan had nu de verwarming wel op 20 graden gekund....

    Vond je dit een nuttige review?
    3 5 Ongepaste review?
  • boeiend en eerlijk verhaal
    • Toegankelijk
    • Verrassend

    Verrassend eerlijk en goed geschreven. Een kijkje in de gedachtenwereld en emoties van iemand die zelf nauwelijks kan geloven wat hem bezield heeft. Stapel schrijft goed en het is bij vlagen heel spannend en van een pijnlijke eerlijkheid. Zeer de moeite waard vond ik, zeker als je nieuwsgierig bent naar hoe makkelijk en tegelijkertijd ook moeilijk het is om te frauderen in de wetenschap.

    Vond je dit een nuttige review?
    5 2 Ongepaste review?
  • Walgelijk

    Persoonlijk vind ik het walgelijk dat iemand die met publieke gelden zoveel wangedrag heeft vertoond, vervolgens persoonlijk gewin probeert te halen uit zo'n boek. Er zijn onderzoeksgelden verdwenen, waarvan niemand weet waar deze gebleven zijn. Moet er nog meer geld in de diepe zakken van dhr. Stapel verdwijnen?

    Vond je dit een nuttige review?
    12 15 Ongepaste review?
  • Verbazend goed en verhelderend
    • Inspirerend
    • Onduidelijk

    Liegen is een van de grootste uitvindingen van de mens, en Stapel laat overtuigend zien dat je door door te blijven liegen kan overleven.

    Vond je dit een nuttige review?
    8 7 Ongepaste review?

Productspecificaties

Auteur
Diederik Stapel
Taal
Nederlands
Afmetingen
35x212x138 mm
Gewicht
425,00 gram
Druk
1
ISBN10
9044623125
ISBN13
9789044623123

Je vindt dit boek in

Categorieën
Verschijningsjaar
2012
Prijs
Tot € 10
Select ledenvoordeel
Gratis verzending
7,99
Op voorraad. Voor 23:59 uur besteld, vrijdag in huis Tooltip
Verkoop door bol.com
  • Gratis verzending vanaf 20 euro
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Dag en nacht klantenservice
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen
Andere verkopers (16)
Tweedehands
vanaf € 5,95
Tweedehands

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden

Over dit artikel zijn nog geen vragen gesteld.