Gratis verzending vanaf 20 euro, gratis retourneren, bezorging waar en wanneer je wilt met   artikelen*

Van harem tot fitna

beeldvorming van de islam in Nederland 1848-2010

Van harem tot fitna
Afbeelding 1 van 2
  • Nederlandstalig
  • 704 pagina's
  • 9789056253561
  • november 2011
Alle productspecificaties

Samenvatting

Harem en fitna: tussen die twee uitersten lijkt het beeld dat de meeste Nederlanders van de islam en van moslims hebben zich te bewegen. De tijd dat gastarbeiders hier verwelkomd werden om 'het vuile werk' te doen en dat zij vooral als arme, uitgebuite sloebers werden gezien, en niet als moslims, ligt feitelijk niet ver achter ons, maar lijkt eeuwen geleden. Sinds de bijna idyllische jaren zeventig, toen de droom van een maakbare, multiculturele samenleving hoogtij vierde, is de wereld onherkenbaar veranderd. Het communisme is ingestort, de islam heeft definitief een plaats gekregen in de westerse wereld, de multiculturele samenleving is 'mislukt', en ook het rustige Nederland heeft, zo zegt men, na een aantal politieke moorden zijn onschuld verloren. En de populistische politicus Geert Wilders suggereert dat er een islamitisch spook door Europa waart.
De islam is niet meer ver van ons bed, zoals vroeger voor de poorten van Wenen of in verre kolonies, maar bevindt zich in het hart van Europa. Velen voelen zich bedreigd, zijn bevreesd voor aanslagen of de invoering van de sjaria en storen zich aan de hoofddoeken in het straatbeeld.
Opmerkelijk is dat 'beelden' over de islam uit het verleden een belangrijke rol spelen, zo laat dit nieuwe boek Van harem tot fitna zien. In de loop van de eeuwen heeft de islam in de Nederlandse beeldvorming allerlei gedaanten aangenomen; er is sprake geweest van duivels heidendom, ketterse religie, achterlijke moslims, een zinnelijke profeet, maar ook van 'sporen van goddelijk licht' en 'kinderen van Abraham', met wie een dialoog tot stand moet komen of die zich zelfs via een eigen zuil moeten emanciperen. Zo is er ook een traditie van een exotische en erotische verbeelding van de islam geweest, geïnspireerd door Duizend-en-één-nacht: viriele Arabieren, romantische soeks en verleidelijke haremvrouwen. Vanaf de jaren '90 zien we een nieuw, angstaanjagend beeld van de islam opdoemen. Een politiek anti-islamisme ontvouwt zich, dat waarschuwt voor een islamisering van Nederland en de islam aanduidt als fascisme. Een nieuwe nationale 'identiteit' wordt geconstrueerd. Islamitische Nederlanders vallen buiten deze nieuwe nationale identiteit. Zij worden tot 'vreemden' gestileerd.
In 'Van harem tot fitna', dat de periode van 1848 tot 2010 beslaat, wordt deze hele complexe geschiedenis in kaart gebracht. Nauwgezet en gedetailleerd analyseren de auteurs de beeldvorming over de islam zoals die zich in anderhalve eeuw in diverse kringen (katholieken, protestanten, humanisten, liberalen) heeft ontwikkeld. Welke beelden bestaan er in Nederland over de islam? Wanneer zijn ze ontstaan; welke beelden zijn juist verdwenen? En welke beelden worden gerecycled? En wat zeggen de beelden over de strijd van oude en nieuwe Nederlanders om te komen tot een nieuwe identiteit in een snel veranderende samenleving?

Recensie(s)

Anderhalve eeuw geschiedenis van de Nederlandse beeldvorming over de islam in kaart gebracht. De indeling is naar periode: 1848-1945, de christelijke koloniale context; de kentering in de jaren dertig waar geleerden als Louis Massignion en Hendrik Kraemer genoemd worden. De periode 1945-1965 omvat de Koude Oorlog en wederopbouw met als cesuur de verklaring van het Vaticaanse concilie. Dan breekt fase 1965-1983 aan met de komst van de moslimse gastarbeiders. De jaren tachtig vanaf de Rushdie-affaire, gevolgd door de jaren negentig met het nieuwe geluid van Frits Bolkenstein. Twee hoofdstukken gaan over de laatste tien jaar sinds '9/11' en een nieuw fenomeen als het populisme. Aan het slot een samenvatting: vanaf de jaren zestig is er niet alleen sprake van een recycling van oude beelden, maar ook het scheppen van nieuwe: het kerkelijk beeld van de Abrahamitische oecumene; de maatschappelijke visie op een multiculturele samenleving; een confessioneel pleidooi voor een islamitische zuil en de opkomst van een politiek anti-islamisme. De hoofdtitel 'Van harem tot Fitna' is veelzeggend. Dat geeft al aan hoezeer het beeld op de werkelijkheid gelegd is en nog steeds wordt. Met de uitgebreide inhoudsopgave en index is het boek zeer nuttig als inventarisatie en registratie.

Prof.dr. A. Wessels

Reviews Van harem tot fitna

  • Compleet
  • Inspirerend
Schrijf een review
  • Vergelijkingen met vroeger werken verhelderend
    • Compleet
    • Inspirerend

    'Van Harem tot Fitna. Beeldvorming van de islam in Nederland 1848-2010' is een onmisbaar standaardwerk voor een ieder die geïnteresseerd is in het meest intrigerende probleem van de huidige tijd. Onze visie op de islam. In het boek wordt die visie beschreven vanaf 1848 tot nu. Anderhalve eeuw waarin een steeds wisselende blik op de islam naar voren komt. Boeiend is het betoog van de auteurs dat de visie op ‘de ander’ afhangt van de manier waarop de Nederlander zichzelf heeft waargenomen. Het boek biedt geen studie over ‘het wezen van de islam’ -als die al zou bestaan zoals de schrijvers terecht constateren- en ook geen studie van de geschiedenis van de islam.

    Zes perioden onderscheiden de schrijvers: 1848-1945 (de vroege periode en de kentering); 1945-1965 (tussentijd 1); 1965-1983 (tussentijd 2); de jaren tachtig (van 1983 tot de Rushdie affaire); de jaren negentig; het laatste decennium. Heel goed geïnformeerd en gedetailleerd wordt iedere periode beschreven, soms in twee hoofdstukken. Zoals het laatste decennium, waarbij een hoofdstuk aan de maatschappelijke discussie wordt gewijd en een hoofdstuk aan de levensbeschouwelijke discussie.

    De vroege periode begint met een terugblik op Nederland als christelijke, koloniale natie. Men is nu vaak vergeten dat Nederlands-Indië een kolonie was met een zeer grote islamitische bevolking. In het boek worden islamstudies uit die tijd besproken. Verder, heel interessant, onder meer een beschrijving van de revival van de middeleeuwse beelden en van het oriëntalisme. Heel volledig volgen daarna beelden zoals die leefden in de protestante en katholieke wereld.

    De bijna 700 pagina’s van het boek kunnen in deze recensie zelfs niet globaal beschreven worden. Iedere periode heeft zijn boeiende kanten. In de jaren dertig sloeg het beeld om en in de eerste periode na de oorlog kwam ook het beeld van de ‘islam als gevaar’ naar voren.

    In de periode 1965-1983 werden de gastarbeiders moslims. En wat betreft de periode erna wordt uitgebreid aandacht aan de politieke discussie besteed.

    Uiterst actueel is de beschrijving van de jaren 90 met zijn vermeende multiculturalisme en zijn vermeende multiculturele drama. En natuurlijk komt in de laatste periode het felle debat over de islam aan de orde. Het debat waarin vaak de visie naar voren gebracht wordt dat de moderne vrijheidsstrategie van het westen moet worden overgenomen en geaccepteerd, dat de scheiding van kerk en staat en de privatisering van de religie buiten kijf staan. Ook de populistische visie die een onoverbrugbare tegenstelling tussen de islam en de westerse cultuur constateert, komt uitgebreid aan de orde.

    De schrijvers Marcel Poorthuis (theoloog) en Theo Salemink (theoloog en historicus) zijn erin geslaagd de complexe materie goed leesbaar en begrijpelijk te beschrijven. Een aanrader voor een ieder die zich intensief bezig houdt met de actuele maatschappelijke situatie. Ongetwijfeld zullen de vele vergelijkingen met vroeger verhelderend werken en ongetwijfeld zal de omvang van het boek geen bezwaar zijn.

    Dick Mantel

    Vond je dit een nuttige review?
    1 0 Ongepaste review?

Productspecificaties

Auteur
Marcel Poorthuis Theo Salemink
Co-auteur
Theo Salemink
Overige betrokkenen
Patrick Nederkoorn
Soort
Met illustraties
Taal
Nederlands
Afmetingen
45x240x160 mm
Gewicht
1,35 kg
Verschijningsdatum
november 2011
Druk
1
ISBN10
9056253565
ISBN13
9789056253561

Je vindt dit boek in

Categorieën
Onderwerp
Politiek
Uitvoering
Boek
Nieuw of tweedehands
Tweedehands
Populair thema
Sociale geschiedenis

Uit ons lees Magazine

Bekende mensen die je had willen ontmoeten

Halbe Zijlstra is plotseling overal bijgeweest en dat zette Janneke aan het denken. Waar had zij graag bij willen zijn? Wie had zij graag willen ontmoeten.

Lees volledig artikel
Bindwijze: Paperback
15, -
1 - 2 dagen Tooltip
Verkoop door bol.com
  • Gratis verzending vanaf 20 euro
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
Andere verkopers (2)
Snelste levering
Op voorraad. Voor 16:00 uur besteld, morgen in huis
Snelste levering

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden

Over dit artikel zijn nog geen vragen gesteld.