Vrees en beven

dialectische lyriek door Johannes de silentio

Taal: Nederlands
2 reviews
5.0 van de 5 (2 reviews)
Vrees en beven
Afbeelding 1 van 2
  • Nederlandstalig
  • 160 pagina's
  • 9789055737376
  • december 2006
Alle productspecificaties

Samenvatting

Vertaald door Andries Visser
Eindredactie van dit deel: Frits Florin, Karl Verstrynge

In 1849, zes jaar na het verschijnen van het boek Vrees en beven schrijft Søren Kierkegaard in zijn dagboek:
"O, als ik eenmaal dood ben zal alleen Vrees en beven al genoeg zijn om mijn naam als schrijver onsterfelijk te maken. Dan zal het gelezen worden. En ook zal het in andere talen vertaald worden. De lezer zal welhaast huiveren vanwege de verschrikkelijke hartstocht die hij in het boek aantreft."
Hoe er verder ook tegen Kierkegaard wordt aangekeken, zeker is dat in de twintigste eeuw deze indrukwekkende tekst talloze reacties heeft opgeroepen en in filosofie, literatuur en theologie zijn sporen heeft nagelaten. Op dit moment staat de tekst in de belangstelling bij postmodernen van diverse pluimage.

Vrees en beven is onder andere een eerste aanzet als het gaat om de problematiek van geloven. Er over nadenkend hoe het toch komt dat zijn tijdgenoten daar zo snel mee klaar zijn, komt Kierkegaard tot de conclusie dat ze het zicht op wat geloven eigenlijk is totaal zijn kwijtgeraakt. Allereerst is geloven verzeild geraakt in het vluchtige gezelschap van gevoel, stemming, kortom het domein van de 'onmiddellijke ervaring'. Maar het is ook in de handen van de 'speculatieve denkers' terecht gekomen, die het een plek geven in hun wetenschappelijk systeem en denken er daarmee klaar te zijn.

Vrees en beven verscheen onder het pseudoniem Johannes de silentio. Deze Johannes onderzoekt in Vrees en beven of het mogelijk is dat het ethische wordt opgeschort, zodat een religieuze eis het ethische niet alleen overstijgt maar zelfs tegenspreekt. De silentio's 'lyrische dialectiek' handelt over de held van het geloof, Abraham, een uitzondering, door de silentio bewonderd maar niet begrepen. Een ook nu nog relevant onderzoek, want Kierkegaard kiest om het thema 'geloven' te onderzoeken zijn uitgangspunt in het verhaal van Abraham die de opdracht krijgt zijn zoon te offeren, een centraal verhaal in die drie monotheïstische godsdiensten.

In de hedendaagse filosofie is een terugkeer naar de thema's van de religie te zien. Daarin speelt het verhaal over het offer van Abraham een belangrijke rol. Kierkegaard werd door dit verhaal geïnspireerd tot het schrijven van Vrees en beven (1843). De Franse filosoof Derrida bijvoorbeeld herneemt in Donner la Mort (1992) de vragen van Kierkegaard op een heel eigen wijze en gaat uitvoerig in op Vrees en Beven.

De keuze voor het pseudoniem 'Johannes de silentio' is veelzeggend: Johannes 'van' of 'vanuit' de stilte. De stilte, het zwijgen, het niet kunnen spreken, het je niet verstaanbaar kunnen maken speelt in Vrees en Beven een grote rol. De principiële onzegbaarheid van het wezenlijke, de laatste onkenbaarheid van het menselijk innerlijk, het zijn in dit boek terugkerende thema's.

Gezien de ondertitel van het boek, 'dialectische lyriek', roept Kierkegaard met Johannes de silentio een dichterlijk denker in het leven. Ook Johannes gelooft in het denken, hij wenst zelfs een strikt analyserend denken te hanteren, maar hij vindt dat je daarmee niet alles kunt zeggen, dat er een koppeling moet zijn naar het concreet door mensen geleefde leven. Daarom illustreert hij de verschillende stappen en wegen van zijn denken met voorbeelden en vertellingen. Voortdurend roept hij verhalen op uit de Griekse mythologie, uit de canonieke en apocriefe bijbelse geschiedenis en uit de wereldliteratuur, van volkssprookjes en sagen tot romans. Zijn geestelijke vader, de schrijver Søren Kierkegaard, heet niet voor niets de vader van het existentialisme. Ook hij wil bij het leven het denken niet vergeten, vooral over jezelf en je eigen daden, en bij het denken niet vergeten dat je een elke dag concreet levend mens bent.

Vrees en beven is een boek dat aldoor weer gelezen en herlezen wil worden.

Uitgeverij Damon is in samenwerking met de 'Redactieraad Kierkegaard Werken' de Nederlandstalige partner van de de nieuwe kritische Deense editie Søren Kierkegaard Skrifter (©), waarop de serie Kierkegaard Werken zijn gebaseerd.

Eindredactie van deze uitgave: Frits Florin en Karl Verstrynge.
De Kierkegaard Werken staan onder redactie van Søren Kierkegaard Werken onder redactie van Paul Cruysberghs, Udo Doedens, Frits Florin, Johan Taels, Karl Verstrynge, Pieter Vos, Onno Zijlstra.


Inhoud

Voorwoord 9

Stemming 13

Lofrede op Abraham 20

Problemata [Problemen] 29
Voorlopige ontboezeming 31

Problema I [Probleem I] 59
Bestaat er een teleologische suspensie van het ethische?

Problema II [Probleem II] 73
Bestaat er een absolute plicht tegenover God?

Problema III [Probleem III] 87
Kon Abraham het ethisch verantwoorden dat hij zijn voornemen voor Sara, voor Eliëzer en voor Isaak verborg?

Epiloog 129

Nawoord van Karl Verstrynge 133

Bij de vertaling 149

Verklarende noten 151

Register van personen en zaken 166

Recensie(s)

In deze, ook door hemzelf hoog gewaardeerde centrale tekst uit zijn oeuvre, peilt Kierkegaard, zich bewust hullend in een betekenisvol pseudoniem, de kern van de concentratie van religie (religiositeit) die geloof is. Hij doet dat in een drietal beschouwingen over het verhaal van het offer van Isaac door Abraham. Geloof vraagt van Abraham de bereidheid om de late vervulling van zijn identiteit in het vaderschap op te geven en daarin ethiek en existentie ondergeschikt te maken aan geloof, als uiteindelijke bevestiging van de existentie. Deze weerbarstige boodschap wordt filosofisch-literair ontwikkeld, de meeslepende presentatie ervan wordt in evenwicht gehouden door de fundamentele kritiek die er op geleverd is door andere denkers. Niet alleen niet weg te denken uit het oeuvre van deze Deense filosoof en theoloog (1813-1855), maar daarvoor in beslissende mate representatief. Met een toelichtend nawoord, verantwoording van de vertaling, verklarende eindnoten en een register. Verzorgde uitgave in gebonden uitvoering met leeslint.

dr. P.A.A.H.M. v. Gennip

Reviews Vrees en beven

  • Heldere boodschap (2)
  • Overzichtelijk
  • Praktisch toepasbaar
Schrijf een review
  • theofilosofie
    • Heldere boodschap

    top klassieker op theologisch filosofisch terrein

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Prachtig boek
    • Overzichtelijk
    • Heldere boodschap
    • Praktisch toepasbaar

    Een geweldig mooi boek om te lezen. Erg toegankelijk, maar geeft wel stof tot nadenken.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?

Productspecificaties

Auteur
Søren Kierkegaard J. de Silentio
Co-auteur
J. de Silentio
Overige betrokkenen
Andries J. Visser Frits Florin
Taal
Nederlands
Vertaald uit het
Nederlands
Vertaald door
A. Visser
Afmetingen
23x238x160 mm
Gewicht
443,00 gram
Verschijningsdatum
december 2006
Druk
1
ISBN10
9055737372
ISBN13
9789055737376

Je vindt dit boek in

Categorieën
Aanraders
Bestbeoordeeld
Uitvoering
Boek
Verschijningsjaar
2006
Verschijningsvorm
Hardcover
Bindwijze: Hardcover
22,90
Op voorraad. Voor 23:00 uur besteld, morgen in huis Tooltip
Verkoop door bol.com
  • Gratis verzending
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
  • Dag en nacht klantenservice
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen
Andere verkopers (2)
Tweedehands
vanaf € 19,00
Tweedehands

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden

Over dit artikel zijn nog geen vragen gesteld.