Vrije wil bestaat niet

over wie er de echt de baas is in het brein

Boek omdraaien
Auteur: Victor Lamme
Uitgever: Bert Bakker
  • Nederlands
  • 13e druk
  • 9789035137349
  • oktober 2011
  • Paperback
  • 336 pagina's
Alle productspecificaties

Samenvatting

Wie of wat bepaalt dat we doen wat we doen? De vrije wil bestaat niet voert u in een bizarre tocht langs slaapwandelende moordenaars, blinde zombies die toch zien, out of body-ervaringen, patiënten die hun eigen handen niet meer vertrouwen en andere neurologische fenomenen, om erachter komen wie toch dat mannetje in ons hoofd is dat de beslissingen voor ons neemt. Uiteindelijk belanden we bij het ?ik?, die maalstroom van gedachten die denkt ons hoofd onder controle te hebben, en bij de vrije wil, waarvan heel weinig ? en toch ook weer heel veel ? overblijft in het onthutsende beeld dat wordt geschetst van wie er echt de baas is in ons brein.

Recensie(s)

De auteur, hoogleraar cognitieve neurowetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, richt zich aan de hand van een groot aantal bizarre voorbeelden uit wetenschap en praktijk op de rol van de vrije wil bij menselijk gedrag. Lamme probeert een antwoord te vinden op de vraag wie de baas is in onze hersenen, welke delen van het brein de doorslag geven bij alledaagse keuzes en bij belangrijke beslissingen en waar in het brein het 'ik' is gezeteld. Hoewel wij van mening zijn alles onder controle te hebben, blijkt uit de hier verzamelde beschrijvingen het onbewuste in ons gedrag een grotere rol te spelen dan wij aannemen. Voor het samenspel van hersenen en gedrag bestaat de laatste jaren veel belangstelling, wat zich vertaalt in de grote hoeveelheid titels op dit gebied. Dit boek valt daarbij op door de vele curieuze voorbeelden, die op een grondige en tegelijk plezierig leesbare manier onder de aandacht worden gebracht van een breed, serieus geinteresseerd publiek. Bevat uitvoerige bronvermelding en notenapparaat.

Drs. N.P. Aders

3.8
van de 5
16 reviews
0
3
1
8
4
11
  • Toegankelijk
    3
  • Inspirerend
    3
  • Praktisch
    2
  • Verrassend
    2
  • leuke onderzoeken
    1
4
  • zie boven
    1
  • Ingewikkeld
    1
  • Te theoretisch
    1
  • Eenzijdig
    1
Toon meer punten Toon alleen de eerste 3 punten
  • VOOR VELEN IN REVOLUTIE IN ZELFBEELD
    • Toegankelijk
    • Inspirerend
    • Praktisch
    • Verrassend
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Victor Lamme beschrijft aan de hand van veel en heel uiteenlopend onderzoek hoe ons brein autonoom functioneert en hoe onze gedachten daar achteraan hobbelen. Onze gedachten, "de kwebbeldoos" noem prof. Lamme dat terecht, noemen we dan ons bewustzijn, ons ik, onze ziel, onze geest en wat niet al. Maar onze gedachten besturen weinig of niets. Voor veel mensen zal dit een ondraaglijk inzicht zijn voor anderen een enorme AHA Erlebnis. Waar prof. Lamme over schijft overlap voor een deel met het boek van Swaab. Maar wat een verschil. Want Victor Lamme citeert wel overvloedig uit wereldwijd onderzoeken uit heden en verleden. Hij gaat wel diep in op allerlei kwesties. Lamme is een gedreven verteller, net als bijv. Douwe Draaisma, waarmee zijn boek ook overeenkomsten mee heeft. Net als Draaisma schuwt Lamme de anekdotiek bepaald niet, soms laat hij zich wat meeslepen door zijn eigen vertelkunst. Jammer is het dat prof. Lamme sommige zaken niet of onvolledig uitlegt. De eerste hoofdstukken gaan bijv. over het wonderlijke verschijnsel van "blindzien". Het verschijnsel bestaat, dat is uitvoerig aangetoont, maar hoe het werkt, dat komen we niet te weten. Het boek is spaarzaam geïllustreerd met vaak beroerde plaatjes. Er is een uitgebreid literatuuroverzicht per hoofdstuk.
    EEN AANRADER voor iedereen die met een open geest zichzelf wil leren kennen.

    Vond je dit een nuttige review?
    9 0 Ongepaste review?
  • Voor de platlander is een bol toch echt een cirkel
    • Toegankelijk
    • Inspirerend
    • Praktisch
    • Verrassend
    • zie boven
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Het boek is prachtig geschreven en makkelijk en begrijpbaar te lezen. Met name de opbouw is goed 'gekozen' (jaja, aanhalingstekens, want het woord 'gekozen' doet geloven dat Victor vanuit vrije wil dit heeft gekozen, wat natuurlijk niet zo is, zo zegt Victor).

    Alle positieve conclusies (A+B=C) in het boek zijn formidabel en geloofwaardig. De negatieve conclusies echter (en dus daarom niet D) doet hieraan afbreuk.
    Een platlander zal zweren dat een bol een cirkel is (nl één van de oneindig aantal infinitimaal dunne schijven waaruit de bol is opgebouwd), en, ik zal beamen dat die platlander gelijk heeft. Maar als de platlander vervolgens daaruit de negatieve conclusie trekt dat het daarom het geen bol is, moet ik hem teleurstellen met het inzicht dat hij slechts gelijk heeft vanuit een 2 dimensionaal perspectief.

    Zo ook maakt Victor de fout van de platlander. Vanuit een 3 dimensionaal perspectief van een lineaire wereld van oorzaak en gevolg heeft Victor 100% gelijk en vind ik zijn boek prachtig en begrijpelijk geschreven. Echter, bekijken we dit geheel vanuit bijvoorbeeld een kwantum fysisch perspectief, waar oorzaak en gevolg geen betekenis hebben, krijgt het gehele boek opeens een andere lading. De hele opbouw van Victor's relaas heeft 'oorzaak en gevolg' namelijk als fundament, als impliciete aanname, een axioma.

    En zoals Victor zelf ook stelt, axioma's zijn een product van de kwebbeldoos. Hierdoor ontstaat een strange loop (een strange loop is een onmogelijke stelling, zoals "ik lieg altijd", wat niet kan omdat als ik altijd lieg, ik nu ook lieg en dus de waarheid spreek, of, als ik de waarheid spreek dus niet altijd lieg). Het is de kwebbeldoos van Victor die vertelt dat de kwebbeldoos (van Victor) maar wat logica probeert te verzinnen voor de processen die toch al plaats hebben.

    Als we nu eens een volgende cirkel uit de bol nemen, en die op het boek plakken. Dit is bijvoorbeeld de cirkel van creatieklacht. Vanuit de kwantumfysica is voor kleine deeltjes aangetoond dat die zich gedragen naar de verwachting (simpel gezegd: een elektron is een golf als je er niet naar kijkt, maar wordt een deeltje als je er wel naar kijkt). Voor grote deeltjes heeft Bohr gezegd dat dat niet het geval is, maar Bohr zag over het hoofd dat voor grotere deeltjes er 6 miljard mensen zijn met een verwachting, waardoor het effect van één andere verwachting te verwaarlozen wordt. Creatie kracht zegt dat je creëert vanuit de verwachting (visualisatie + hartenwens) en dat daarmee de gebeurtenis wordt gevormd in de stof. Dan wordt intentie opeens heel waardevol, en lijkt volledig in tegenspraak met de logica op de cirkel van oorzaak en gevolg. Opeens krijgt vrije wil een nieuwe dimensie...

    Een andere cirkel is bijvoorbeeld dat natuurkundig is te bewijzen dat er alleen massa is in het infinitimale. Hoe groot of klein je ook kijkt, er is altijd oneindig veel meer lege ruimte dan massa. Hieruit kan worden geconcludeerd dat onze wereld alleen maar leegte en energie is. Dit perspectief icm het voorgaande perspectief zou kunnen leiden tot de conclusie dat Victor dit alles heeft waargenomen omdat zijn kwebbeldoos (en met hem vele andere wetenschappers zoals ook Swaab) dat zo graag wilde....

    Al met al heb ik genoten van Victor's kewbbeldoos :)

    Vond je dit een nuttige review?
    30 6 Ongepaste review?
  • Misleidende titel bij een overigens interessant boek
    • Inspirerend
    • Verrassend

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    Wie geïnformeerd wil worden over de vrije wil, moet dit boek zeker niet kopen. Maar omdat ik het boek juist heb gekocht om de opvattingen van de schrijver over de vrije wil te leren kennen, voelde ik me na lezing niet alleen teleurgesteld maar ook bedrogen en bekocht. Het boek gaat helemaal niet over de vrije wil. En wat de auteur over de vrije wil schrijft heeft hij niet alleen verzonnen, hij heeft de feiten: d.w.z. de mensen die niet meededen aan het massagedrag in de experimenten van Ash en van Milgram, en die zijn stelling weerspreken, genegeerd en onjuist geïnterpreteerd. Dit zijn niet alleen wetenschappelijke doodzonden, de uitgever maakt zich, door het boek juist deze titel te geven, ook nog schuldig aan misleiding, zo niet oplichting.
    Het grootste deel van dit boek werd door de auteur geschreven onder de werktitel "De Zombie in ons". Maar op advies van zijn uitgever is het boek "De vrije wil bestaat niet" genoemd. Waarna de auteur zich er met een Jantje van Leiden van af heeft gemaakt, door wat onzin over de vrije wil te schrijven.
    Toch is het verder geen slecht boek. Want het boek gaat vooral over onbewust en automatisch gedrag. En had hij/de uitgever die totaal niet passende titel weggelaten dan was het zelfs een meer dan interessant boek geworden. Maar ook nu bevat het boek een groot aantal interessante verhalen uit de gedragspsychologie en de neurobiologie. Ik kan het als zodanig dan ook iedereen die in dit soort verhalen geïnteresseerd is aanraden. Tenzij men echt vertrouwd is met de experimenten van Milgram, de exeperimenten van Ash, de boeken van de psychologen van de Palo Alto groep (Watzlawick, e.a.), van Johannes Linschoten of van Ronald Laing en de boeken van neuro(bio)logen als William Calvin of Oliver Sacks. Want in dat geval kent men de meeste verhalen al.

    Vond je dit een nuttige review?
    34 8 Ongepaste review?
  • Zegt niets over vrije wil, serie hersenanekdotes, te veel anglicismen
    • Verrassend
    • ongeredigeerd
    • simplistisch
    • fragmentarisch

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    De titel dekt de lading geheel niet. Een serie verhalen en experimenten over hoe hersenen werken waaruit we mogen opmaken dat het bewustzijn niet alles weet wat onze hersenen weten, zegt niets maar dan ook helemaal niets over de vrije wil.
    De auteur gaat ook helemaal niet op het lemma in maar houdt zich vooral bezig met een opsomming van dergelijke voorbeelden. Alfred Mele heeft Libet's conclusies uit het hand-experiment zeer succesvol weerlegd. De auteur gaat daar in het geheel niet op in. De afgelopen 150 jaar filosofie over dit onderwerp worden volstrekt genegeerd.

    Wat mij het meest stoort is de wisselende hoeveelheid anglicismen, het ene voorbeeld zit
    er vol mee en het andere helemaal niet. Dat lijkt mij reden om aan te nemen dat overal waar wel anglicismen in zitten, grote stukken uit het engels zijn overgeschreven en slecht vertaald. Een redacteur bij de uitgeverij had dit beslist moeten zien. Je kan niet drie keer onder elkaar een zin met Maar beginnen. En/of met En. En steeds met je en jij aankomen, in de zin van men. Of drie keer achter elkaar de gerund forceren in het Nederlands, en dan een hoofdstuk later deze stijlfiguur niet meer gebruiken.

    Vond je dit een nuttige review?
    13 3 Ongepaste review?
  • Fantastisch boek
    • Toegankelijk
    • Compleet
    • Inspirerend
    • Praktisch
    • Verrassend
    • verandert de kijk op je 'ik' totaal
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    Victor Lamme toont op overtuigende wijze aan dat de vrije wil een illusie is.
    Hij haalt vele voorbeelden aan zoals de besluiten van schaakgrootmeester Hein Donner, het kopen van een BMW, het besluit van Churchill om de Franse vloot te bombarderen en het kiezen tussen Pepsi en Coca Cola.
    Allemaal zaken die we normaliter zouden toeschrijven aan vrije wil.
    Echter hij toont op een overtuigende en wetenschappelijke wijze aan dat wat we doen bepaald wordt door een combinatie van genetische aanleg en levenservaringen.
    Het z.g. ik beslist niets, maar kijkt alleen naar de besluiten die automatisch worden genomen.
    Het 'ik' blijkt niets anders te zijn dan een kwebbeldoos in de linkerhersenhelft die poogt om het eigen gedrag en dat van anderen te verklaren en dat vaak met zeer matig succes.
    Het beste boek dat ik in jaren heb gelezen! Een aanrader voor iedereen die wil weten wat zijn ik werkelijk is en dat zijn we allemaal.

    Vond je dit een nuttige review?
    11 3 Ongepaste review?
  • Eye opener.. of je het wilt geloven of niet
    • Verrassend
    • Ingewikkeld

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    Het blijft interessant om te lezen over wat mensen doen en waarom. Hoe intrigerend is het dan om te lezen dat wij eigenlijk weinig macht hebben over wat we doen en zeggen. Onderbouwd middels experimenten toont Lamme ons welke invloeden storingen in onze hersenen kunnen hebben. Af en toe blijft het nog wat ongrijpbaar of wellicht ongelovelijk (wie wil er geloven dat wij niet bedenken wat we doen maar doen en daarna nadenken?). Desondanks zijn de vele invloeden en hersenspinsels die het oplevert zeer interessant.

    Niet op alle vragen kan Lamme een antwoord geven. Het eerste hoofdstuk over het moorden tijdens slaapwandelen intrigeerde me sterk, maar bood geen uitkomsten. Hier en daar lastig en moelijk te begrijpen. Een boek voor in de kast, zo kun je het er bij pakken en steeds meer leren. Wees voorbereid op nieuwe inzichten, intrigerende experimenten, maar zeker een eye opener (of je het wilt geloven of niet) dat we minder vrije wil bezitten dan we denken.

    Vond je dit een nuttige review?
    2 0 Ongepaste review?
  • We staan erbij en kijken ernaar
    • Toegankelijk
    • Inspirerend
    • Verrassend
    • wel enigszins eenzijdig

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    Het boek leest als een trein. Het is zo goed geschreven, dat ik het niet kon wegleggen (als ik dat in al mijn onvrijheid al zou hebben kunnen willen...). Victor Lamme heeft iets van een Nederlandse Oliver Sacks. Neurologie en neuro-onderzoek vormen een rijke bron aan ervaringen, waaruit Lamme heel vaardig vele interessante verhalen weet op te diepen. Hij doet dat niet zomaar in het wilde weg, maar heeft een fraaie opbouw, waarbij hij als het ware steeds meer stuksgewijs prijsgeeft van de neurologische geheimen. Elk nieuw hoofdstuk begint met een apart verhaal. Aan de hand daarvan geeft hij een inkijkje in een aspect van de anatomie en vooral het functioneren van delen van ons brein. Hij put uit de wereld van misdaad en straf, sport, muziek, marketing, politiek, media en spiritisme en andere werelden. En vooral uit de wereld van de neuro-wetenschap zelf. Ook de duistere en twijfelachtige praktijken en zijwegen ervan schuwt hij niet.
    Op een goed doordachte manier bouwt hij z’n betoog op en weet er al het culturele materiaal in te passen. Telkens behandelt hij een stukje van de werking van een bepaald hersengebied, waarbij hij laat zien hoe ons brein allerlei functies uitoefent, waarbij het ons bewustzijn en onze gedachten en wil niet nodig heeft, maar op de laatste voorloopt, waarbij onze zgn. wil meer een suggestie en illusie is. Het bewustzijn loopt achter de feiten aan. Anders gezegd: “we denken wel dat we met onze gedachten ons lichaam aansturen, maar dat is niet meer dan een illusie. Ons lichaam gaat gewoon zijn gang, en wij staan erbij en kijken ernaar.”

    Vond je dit een nuttige review?
    7 2 Ongepaste review?
  • Neuropsychologisch onderzoek interessanter dan conclusies Lamme
    • interessant
    • onzorgvuldig

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    Victor Lamme beschrijft op prettige wijze verschillende onderzoeken in de geschiedenis van de psychologie en neurowetenschappen en doet dit op een begrijpelijke manier.

    De conclusie dat deze onderzoeken aan zouden tonen dat de mens geen vrije wil kent is te hoog gegrepen. Door zijn eigen denkbeelden zo sterk aanwezig te laten in zijn bespreking van die verschillende onderzoeken, leidt Lamme de aandacht van de lezer af van het interessante vakgebied waar hij over schrijft.

    Hij lijkt van alles te willen aantonen, maar spreekt daarbij zichzelf regelmatig tegen.

    Vond je dit een nuttige review?
    4 3 Ongepaste review?
  • Prima boek
    • Toegankelijk
    • leuke onderzoeken
    • Eenzijdig

    Duidelijk en goed uitgelegd, maar wel heel wetenschappelijk. Veel experimenten en theorie, maar alles wordt heel makkelijk beschreven. Weinig ruimte voor eigen interpetatie, maar dat zegt de titel misschien ook al wel.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • zware kost
    • Ingewikkeld
    • Te theoretisch

    Ik had gelezen dat het boek erg toegankelijk is, en zelfs grappig. Ik ben over de helft en tot nu toe hier niet mee eens. Dat gezegd, het is geen makkelijke onderwerp.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Hoe werkt je brein?
    • Goede kwaliteit

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    Interessant om meer bewust te zijn van je onbewuste handelingen. Kortom: hoe werkt je brein.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Verplicht leesvoer.

    Een echte eye opener! Verplicht leesvoer om onszelf te begrijpen.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Niks op aan te merken
    • Inspirerend

    Precies wat ik verwacht had.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Bepaal jezelf je toekomst?

    Zet je aan het denken

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Goed
    • Goede kwaliteit

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    nog niet uit

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Je gelooft het of niet
    • uitermate redelijk

    Geschreven bij De vrije wil bestaat niet

    Schitterend boek voor wie gelooft dat de vrije wil niet bestaat. De anderen kunnen er ook niet aan doen. Zeer interessante conclusies over het verband met rechtspraak.

    Vond je dit een nuttige review?
    1 3 Ongepaste review?

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
Verschijningsdatum
oktober 2011
Druk
13e druk
Afmetingen
21,3 x 13,7 x 3,1 cm
Aantal pagina's
336 pagina's
Kaarten inbegrepen
Nee
Illustraties
Nee

Betrokkenen

Auteur
Victor Lamme
Illustrator
Kris Demey
Uitgever
Bert Bakker

EAN

EAN
9789035137349

Overige kenmerken

Extra groot lettertype
Nee
Gemiddelde leestijd
8 h
Subtitel
over wie er de echt de baas is in het brein
Thema Subject Code
JM

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Nieuw of tweedehands
Tweedehands
Uitvoering
Boek
Studieboek of algemeen
Algemene boeken
Verschijningsvorm
Paperback
19, 99
Op voorraad
Voor 23:00 uur besteld, morgen in huis Tooltip

+ bezorgopties

Verkoop door bol.com

Bezorgopties

  • Doordeweeks ook ’s avonds in huis
  • Kies zelf de bezorgdag
Bekijk alle bezorgopties

* Indien beschikbaar op bezorgadres. Log in voor de mogelijkheden

  • Gratis verzending vanaf 20 euro
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
  • Dag en nacht klantenservice
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen
Andere verkopers (8)
Snelste levering
Op voorraad. Voor 16:00 uur besteld, morgen in huis
Snelste levering
Tweedehands
Als nieuw vanaf € 12,00
Tweedehands

Vragen en antwoorden (0)