Ze kwam uit Marioepol Een verloren leven

Uitgever: Atlas Contact, Uitgeverij

Auteur: Natascha Wodin
  • Nederlands
  • Druk: 1
  • 9789045035833
  • januari 2019
  • Hardcover
  • 368 pagina's
Alle productspecificaties

Samenvatting

In "Ze kwam uit Marioepol' doet Natascha Wodin onderzoek naar het verleden van haar moeder. Toen Natascha tien jaar oud was, pleegde haar moeder zelfmoord. De vraag naar
haar moeders leven wordt een obsessie voor de dochter, die het pas op latere leeftijd, met behulp van internet, aandurft op zoek te gaan naar het verleden van haar moeder. Ze komt heel veel te weten, over het verleden in het Oekraïense Marioepol aan de Zwarte Zee, over voorouders en familieleden, over de ondergang van haar (aristocratische) familie door de stalinistische terreur, over de gruwelijke jaren als dwangarbeidster in het Derde Rijk. Steeds kleiner worden de cirkels om haar moeder heen – maar het middelpunt blijft een vage contour van een tragische vrouw die door de geschiedenis als afval is achtergelaten.

Recensie(s)

Natascha Wodin, een in Duitsland gelauwerde schrijfster, gaat in dit boek op zoek naar haar moeder en het leven dat ze leidde voordat ze in 1943 samen met haar man naar Duitsland werd gestuurd als dwangarbeidster. Haar moeder verdronk zichzelf toen haar dochter pas tien jaar oud was. Ze weet weinig meer van haar moeder dan haar naam en geboortedatum en dat ze uit de Oekraïne kwam. Ook is er een handjevol foto's en documenten. De schrijfster had de zoektocht eigenlijk al opgegeven, maar dan gebeurt er een wonder. Nadat ze weer eens haar moeders naam in het Russisch heeft gegoogeld, komt ze in contact met de vasthoudende speurneus Konstantin, die een website runt over Grieken in Marioepol, een van de woonplaatsen van haar moeder. Het is het begin van een speurtocht in Duitsland en de Oekraïne, waarin steeds meer informatie wordt toegevoegd over niet alleen haar moeder, maar haar hele familie, buren en andere relaties. In nogal wijdlopig proza doet Wodin verslag, ook als een van de miljoenen die op zoek zijn naar het lot van verwanten en andere Sovjetburgers in en na de Stalintijd. Autobiografische verhalen van kinderen van Sovjetburgers die als dwangarbeiders naar nazi-Duitsland zijn gestuurd, zijn zeldzaam. Wijdlopig maar informatief en ontroerend.

Anneke van Ammelrooy

Lees de eerste pagina's

4.2
van de 5
11 reviews
0
0
2
5
4
13
  • Mooi vormgegeven
    4
  • Toegankelijk
    3
  • Compleet
    3
  • Verrassend
    1
  • mooi taalgebruik
    1
  • aangrijpend
    1
3
  • soms langdradig
    1
  • Matige kwaliteit
    1
  • waardeloos verhaal
    1
Toon meer punten Toon alleen de eerste 3 punten
  • De verrassing van Lidia
    • Toegankelijk
    • Mooi vormgegeven

    Ze kwam uit Marioepol - Natascha Wodin

    In 2018 verschenen in het Nederlands de romans Die nacht zag ik haar van Drago Jancar en De verloren toon van Lida Winiewicz. Beide romans zijn getuigenissenromans uit Midden- en Oost-Europa die een ander licht werpen op de Tweede Wereldoorlog zoals ik die heb leren kennen in De Aanslag van Harry Mulisch en De donkere kamer van damokles van Willem Frederik Hermans.
    Anders dan Lida Winiewicz (1926) die de oorlog in Wenen als jong meisje meemaakt en wonderlijk overleeft, maar als wees overblijft, is het niet Natascha Wodin (1945) die de hoofdpersoon is in Ze kwam uit Marioepol, maar haar moeder Jevgenia Jakovlevna Ivastsjenko (1920) die voor altijd van haar familie gescheiden en vermoedelijk verweesd in 1944 als Ostarbeiter in Duitsland wordt tewerk gesteld. In het naoorlogse Duitsland kan de 25 jarige vrouw, zwaar getraumatiseerd, haar leven niet meer oppakken hoewel ze twee dochters krijgt, van wie Natascha de oudste is, en loopt ze op 10 oktober 1956 in de rivier de Regnitz bij (waarschijnlijk) Forchheim.

    Ze kwam uit Marioepol is geen roman, maar een verslag van de schrijfster aan ons lezers over de zoektocht naar haar moeder, naar wie haar moeder was. Natascha Wodin is al decennia een Duitse schrijfster en heeft diverse literaire prijzen ontvangen. En toch heeft ze altijd gedacht dat haar ouders tot de onaanraakbaren van de duitse samenleving behoorden. Eerst op de vlucht voor de Sovjets en dan als dwangarbeiders gedeporteerd naar Duitsland.
    Dankzij internet komt Wodin erachter dat de familie van haar moeder tot Russische adel behoorde, tot de hoogste maatschappelijke klasse van Marioepol. Van haar moeder zelf heeft ze twee foto’s en een kostbare icoon die helemaal vanuit Oekraïne de geschiedenis overleeft en nu in haar Berlijnse appartement hangt.

    Als lezer word je met Wodin meegenomen op haar zoektocht naar haar moeder en haar familie. Ze schetst een beeld van Marioepol in de oblast Donetsk in het zuidoosten van Oekraïne. Als lezer weet je dan dat de geschiedenis daar nu nog plaatsvindt met recente beelden van het gewapend conflict en van de neergeschoten vlucht MH17.

    Jevgenia was de jongste van drie kinderen: Lidia, Sergej en Jevgenia. Het wrede van deze geschiedenis is dat Lidia door de Sovjets wordt gearresteerd en verbannen naar de gevreesde goelag Medvezja Gora, terwijl haar broer Sergej een beroemd zanger werd, de Sovjettroepen toezong en daarmee werd onderscheiden met de orde van de Rode Ster. Matilda Iosifovna de Martino, de moeder van Jevgenja reist haar oudste dochter Lidia achterna en komt nooit meer terug. Dit verdriet draagt Jevgenja haar leven lang met zich mee. Van iedereen verlaten, maar vooral door haar moeder die voor haar oudste dochter kiest en niet voor haar.

    Er zitten wonderlijke vondsten in de zoektocht van Natascha Wodin. Zo blijken de verhalen van haar moeder dat haar grootmoeder van Italiaanse komaf zou zijn waar te zijn; de mannelijke Russische vervoeging Iosifovna van haar overgrootvader blijkt van Giuseppe te komen. En uiteindelijk komt daar ook voor de lezer een grote verrassing dankzij het internet: nieuws van Lidia.

    Ze kwam uit Marioepol is een prachtige zoektocht van Natascha Wodin naar haar herkomst en leert de West-Europese lezer een getuigenis die tot voor kort onbekend was:
    ‘De overlevenden van de concentratiekampen hadden wereldliteratuur voortgebracht, boeken over de Holocaust vulden bibliotheken, maar de niet-Joodse dwangarbeiders die aan de vernietiging door werk waren ontsnapt, zwegen.’

    Met dank aan uitgeverij atlas contact die mij verkoos dit boek te mogen lezen en recenseren voor De Club van Echte Lezers.

    Vond je dit een nuttige review?
    5 0 Ongepaste review?
  • Zoektocht naar een moeder
    • Mooi vormgegeven
    • Compleet
    • Inspirerend

    “Als je zou hebben meegemaakt, wat ik heb meegemaakt....”, was een uitspraak van de moeder van de Duitse schrijfster. Wat ze hiermee bedoelde, werd nooit uitgelegd en bleef lange tijd een raadsel voor haar. Op zeker moment toen het gebruik van internet veel mogelijkheden bood, ging Natascha Wodin op zoek naar de achtergrond van haar moeder. Na een lange zoektocht vond ze uiteindelijk waar haar ouders vandaan kwamen en bleek dat ze uit een adellijke familie kwam. Heel veel tijd en hopeloze pogingen later lukte het uiteindelijk toch om behoorlijk wat familieleden te achterhalen. Ze had een respectabele stamboom samengesteld.

    Het boek is onderverdeeld in vier delen. Het eerste en uitgebreidste deel beschrijft de zoektocht naar de familieleden. Dit deel is af en toe wat lastig te volgen door de vele namen en personen die voorbij komen. En toch is het een belangrijk stuk om aan te geven hoe de verschillende gegevens verzameld zijn. Ook opvallend is het dat heel veel resultaten verkregen zijn door toevalstreffers. Ze ontdekt dat haar moeder een broer had en een zus. De broer Sergej was een gerenommeerd operazanger. Haar zus Lidia, een tante dus van de auteur, bleek nog te leven en daarmee startte ze een briefwisseling.

    Het tweede deel gaat over deze correspondentie met tante Lidia en langzamerhand komen we steeds meer te weten over wat er zich allemaal afgespeeld heeft in het leven van deze familie en specifiek in het leven van de moeder van Natascha Wodin, Jevgenia genaamd. Van een adellijke familie met hoog maatschappelijk aanzien lezen we in wat voor ellende deze mensen terechtkwamen en hoe ze al hun bezittingen verloren en helemaal aan lager wal raakten.

    Het derde en vierde deel gaan over de deportatie van de ouders naar Duitsland in WO II in 1944. Voorgespiegeld was hun dat ze een betere toekomst tegemoet zouden gaan als ze weg zouden gaan uit het berooide Marioepol in de Oekraïne. En niets was minder waar. Ze kwamen terecht in een hel onder deplorabele omstandigheden. Een vergelijking met concentratiekampen is zeker op zijn plaats. Schrijnend om te lezen is hoe de mensen uit de Oostbloklanden gezien werden als Untermenschen, die alleen maar dienstbaar konden zijn aan het superieure Arische ras. En dat ging heel ver. En zelfs als de oorlog is afgelopen, worden deze mensen gezien als DP’s, Displaced Persons. Ze worden nog als paria’s gezien en hebben zeker niet dezelfde rechten als de anderen die gevangen hebben gezeten in concentratiekampen. Tenslotte, als de auteur tien jaar oud is, pleegt haar moeder zelfmoord door de rivier de Regnitz in te lopen en te verdrinken.

    Ze kwam uit Marioepol is een intriest verhaal over de zoektocht naar haar moeder die ze eigenlijk maar heel kort gekend had en die veel raadsels achter had gelaten. Na veel pogingen vindt ze haar en ze komt achter veel verborgen leed. Vooral de barre tijd die ze meegemaakt hebben tijdens WO II en de jaren na de bevrijding, die voor de Heimatlose Ausländer niet bevrijdend werkten. Schrijnend en ongelofelijk pijnlijk wat deze mensen overkomen is. Over joden, zigeuners en verzetsmensen die in concentratiekampen hebben gezeten, is al veel geschreven. Ook deze mensen verdienen het gerehabiliteerd te worden. Met dit boek heeft Wodin een eerste stap gezet in die richting. Bovendien is het zeker de moeite waard haar boek te lezen. De vertelkunst is prachtig, je hebt het gevoel poëtisch proza te lezen. Haar woordkeuze is treffend. Kortom, een boek dat om verschillende redenen aan te raden is.

    Vond je dit een nuttige review?
    2 0 Ongepaste review?
  • Een zoektocht in het verleden
    • Toegankelijk
    • Mooi vormgegeven
    • Compleet
    • Verrassend
    • mooi taalgebruik
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    De recente roman van de Duitse schrijfster Natascha Wodin(1945) met Oekraïns-Russische wortels over de zoektocht naar het verleden van haar moeder blinkt niet alleen uit in een prachtig verhalend en poëtisch taalgebruik, maar ook in een kunnen verwoorden van pijnlijke gebeurtenissen die in haar familie plaatsvonden. Centraal thema in het boek is het ontheemd zijn van (niet-Joodse) dwangarbeiders die in de Tweede Wereldoorlog aan de vernietiging konden ontsnappen door te gaan werken in het Duitse Rijk. Een thema dat vandaag de dag ook relateert aan de vele vluchtelingen die de afgelopen jaren uit oorlogsgebieden neergestreken en opgevangen zijn in West-Europa. Wat betekent het uit elkaar gerukt, berooid en beroofd van elke identiteit en bestaansgrond zien te overleven?
    Stap voor stap weet Natascha Wodin met behulp van internet de vaak tragische verhalen van haar familie, en in het bijzonder van die van haar moeder Jevgenia, te ontrafelen. Jevgenia, geboren in 1920 te Marioepol, komt uit een adellijk milieu. Door de Russische revolutie van 1917 werd het bezit van haar familie geroofd en vernield. Het harde regime van Stalin en de inval van de Duitsers leidde tenslotte er toe dat Jevgenia in 1944 als dwangarbeidster naar Duitsland werd gedeporteerd. Als verachte Ostarbeiter, tewerkgesteld in een bedrijf van het Flick-concern, beleefde zij het einde van de oorlog in Leipzig mee. Hierna belandde ze in het Displaced Persons (DP)kamp vol gedemoraliseerde Bulgaren, Litouwers, Roemenen en Tsjechen. Deze uitzichtloze tweespalt brak haar moeder op en zij maakte in 1955 een einde aan haar leven.
    Bijzonder aan dit boek is de wijze waarop de schrijfster u deelgenoot maakt van haar verdrietige zoektocht en haar persoonlijke belevenissen. Zij doet dit met veel compassie, op liefdevolle afstand. Soms doet dit toch nog gruwelijk aan. U als lezer zal dit boek nog lang bij blijven.

    Vond je dit een nuttige review?
    2 0 Ongepaste review?
  • Oekraïens levensverhaal
    • historisch
    • fascinerend

    Natascha Wodin vindt na jaren vergeefs zoeken via internet een spoor naar het verleden van haar moeder. Als ze tien is loopt haar moeder de rivier in en komt niet terug.

    Het eerste gedeelte van het boek verhaalt van de zoektocht met alle twijfels, veronderstellingen, maar ook veel successen. Ze herconstrueert het leven van haar oom, die optreedt in dienst van het stalinistisch regiem, en dat van haar tante, die juist door hetzelfde regiem verbannen wordt. Beide levens geven licht op de verscheurdheid, eenzaamheid en honger die het leven van haar moeder gekenmerkt moeten hebben.
    Het laatste gedeelte gaat over het leven in Duitsland, nadat de ouders als dwangarbeiders bij Leipzig te werk zijn gesteld. Na capitulatie van het nazi-regiem worden ze ‘heimatlose Ausländer’. Omdat ze werkten voor het nazi-regiem kunnen ze niet terug naar Oekraïne. En door Duitsers worden ze met de nek aangekeken vanwege de bombardementen door ‘de Russen’. De scheidslijnen tussen ‘Rusland’ en ‘Oekraïne’ waren niet altijd duidelijk (en nog).

    Je vraagt je regelmatig af wat de rol van de vader is in dit verleden van de moeder. Gaandeweg blijkt dat daar geen warme relatie was. Naast ontluisterende gebeurtenissen, geen contact met familie en ontheemdheid ook eenzaamheid in het huwelijk. Hoe verknipt en traumatisch en wanhopig mensen kunnen worden door de ontluisterende omstandigheden blijkt ook uit het gedrag van de neef, die Natascha op het spoor komt. (Zijstraat: maakt me ook nieuwsgierig naar het gedrag van de moeder in “Experimenten” van Marion Pauw.)

    Doordat de schrijfster uitgebreid ingaat op eigen aannames en veronderstellingen die dan weer wel of niet waar blijken te zijn, is het eerste gedeelte van het boek wat verwarrend en traag en vereist even wat doorzettingsvermogen. Later, als de feiten meer centraal staan wordt het interessanter en leest het als een trein.

    Het boek geeft een stuk geschiedenis weer van Oost-Europa in de tijd van het IJzeren Gordijn en de jaren daarvóór, waar we in het Westen lange tijd geen weet van (wilden) hebben. De laatste decennia staat die periode in de belangstelling (zie ook Baltische Zielen van Jan Brokken en De Stamhouder van Alexander Munninghof). In Duitsland stond het boek op nummer drie van de bestsellerslijst. Dat zal in Nederland niet gebeuren, maar het is zeker een fascinerend boek voor wie geïnteresseerd is in Oosteuropese geschiedenis, in de Oekraïne in het bijzonder.

    Vond je dit een nuttige review?
    1 0 Ongepaste review?
  • Oekraïns/Russisch verleden
    • Toegankelijk
    • Mooi vormgegeven
    • Verrassend
    • Onduidelijk

    Geschreven bij Ze kwam uit Marioepol

    In het begin is het lastig om in het verhaal te komen. Natascha heeft heel veel vragen over het verleden van haar moeder, maar komt nog niet tot antwoorden. Ze gaat ook nog niet echt op onderzoek uit. Later als ze dit wel gaat doen via internet komt het verhaal meer tot leven. Dan wordt het verhaal heel levendig en gedetailleerd beschreven. Dit is wel erg wisselvallig. Het ene moment zit je goed in het verhaal, maar het volgende dwaalt ze wat af en ben je de draad een beetje kwijt. Dat is wel jammer. Toch is het algemene verhaal dat ze schrijft en het verleden van haar familie en de nieuwe familie die ze vind goed beschreven. Ze weet heel goed haar herinneringen te herenigen met de herinneringen die ze van anderen te horen of te lezen krijgt. Ook de gruwelen van de revolutie en de Eerste en Tweede Wereldoorlog weet ze levensecht te beschrijven. Ik heb toch weer wat dingen gelezen over deze periode die ik nog niet wist. Het was een heel interessant boek om te lezen.

    Vond je dit een nuttige review?
    1 0 Ongepaste review?
  • Wisselend
    • aangrijpend
    • soms langdradig

    In “Ze kwam uit Marioepol” probeert de auteur de lezer mee te nemen in haar zoektocht naar het verleden van haar moeder. Op momenten slaagt zij erin om de lezer mee te voeren in de zoektocht vol aangrijpende ontdekkingen. Op andere momenten was zij mij als lezer even kwijt, dan was het verhaal een beetje langdradig. Met name op de momenten dat de auteur uitzoomt en aandacht besteedt aan de situatie waarin de wereld zich verkeerde, zat ik weer helemaal in het verhaal. Op momenten dat zij haar familie meer omschrijft, verslapte mijn aandacht voor het verhaal. Het is geen vrolijk boek, maar dat is ook nooit de intentie van de auteur geweest. Op momenten is het een aangrijpend verhaal. Al met al het lezen waard, maar wat mij betreft geen boek dat ik mij nog lang zal herinneren.

    Vond je dit een nuttige review?
    1 0 Ongepaste review?
  • Fascinerend verslag van een zoektocht
    • Toegankelijk
    • boeiend

    Een zeer boeiend boek dat een inkijkje geeft in de levens van dwangarbeiders in WO2 na de oorlog. Hoe mensen op drift raken door de geschiedenis. Hoe bijzonder het is wanneer er dan toch een stuk persoonlijke geschiedenis wordt aangevuld.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Puzzelstukken
    • Goede kwaliteit

    Geschreven bij Ze kwam uit Marioepol

    Bijzonder, hoe iemand de puzzelstukken van de geschiedenis van haar moeder en voorouders weet te vinden. Het werpt de vraag op: wat weet ik eigenlijk van mijn eigen vooroudergeschiedenis.?

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Mooi
    • Mooi vormgegeven
    • Compleet

    Het is een mooi boek.
    Ik had wat moeite om in het verhaal te komen.
    Eenmaal in het verhaal wilde ik blijven lezen.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?
  • Waardeloos verhaal
    • Voordelige koop
    • Matige kwaliteit
    • waardeloos verhaal

    Het boek is slecht geschreven of slecht vertaald. Hopeloos verhaal ik heb het per ongeluk 3 sterren gegeven.

    Vond je dit een nuttige review?
    1 0 Ongepaste review?
  • Goed
    • Goede kwaliteit

    Geschreven bij Ze kwam uit Marioepol

    Wat ik goed vind aan dit artikel: goede kwaliteit.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 1 Ongepaste review?

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
Druk
1
Verschijningsdatum
januari 2019
Afmetingen
21,8 x 14,5 x 2,9 cm
Aantal pagina's
368 pagina's
Kaarten inbegrepen
Nee
Illustraties
Nee

Betrokkenen

Auteur
Natascha Wodin
Uitgever
Atlas Contact, Uitgeverij

Vertaling

Vertaald door
Anne Folkertsma

EAN

EAN
9789045035833

Overige kenmerken

Extra groot lettertype
Nee
Subtitel
Een verloren leven
Thema Subject Code
DNB

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Type boek
Biografieën
Uitvoering
Boek
Nieuw of tweedehands
Tweedehands
Verschijningsvorm
Hardcover
24 99
Op voorraad
Voor 23:59 besteld, morgen in huis Tooltip

+ bezorgopties

Verkoop door bol.com
Andere verkopers (6)
Tweedehands
Als nieuw vanaf € 17,50
Tweedehands

Bezorgopties

  • Doordeweeks ook ’s avonds in huis
  • Ook zondag in huis (bestel voor za 23:59)
  • Vandaag nog in huis (bestel doordeweeks voor 14:00, bezorging tussen 18:00 en 22:00)
Bekijk alle bezorgopties

* Indien beschikbaar op bezorgadres. Log in voor de mogelijkheden

  • Gratis verzending
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
  • Dag en nacht klantenservice
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen

Helaas, het papieren geschenk van de Spannende Boeken Weken is op

Dolores

Het thrillergeschenk is helaas uitverkocht op papier. Bij besteding vanaf €12,50 aan digitale Nederlandstalige thrillers, romans of literatuur ontvang je nog wel automatisch het gratis digitale geschenk. Deze kun je binnen 24 uur synchroniseren. Deze actie geldt niet voor te reserveren, studieboeken en boeken van externe verkopers.

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden (0)