Being John Malkovich

Recensie(s)

Een ritje in een achtbaan is nog niet half zo enerverend als een bezoekje aan de film Being John Malkovich. Bij die 8baan weet je tenminste dat je aan het eind van het suizen, zeilen en scheuren door haarspeldbochten weer bij het beginpunt uitkomt. BJM is eenzelfde trip, alleen heb je geen idee waar het heengaat en waar je uitkomt. Grootse waaghalzerij van scenarioschrijver Charlie Kaufman zoals we die in geen tijden in de bioscoop hebben gehad.

Een logische lijn in dit verhaal aangeven, is net zo'n opgave als de logica onthullen van Terry Gillams animatiefilmpjes in Monty Python's Flying Circus.

Topvermaak zonder kompas voor iedereen die van film van houdt - niet geschikt voor tutjes die voor een dagje strand een meetlint en horloge meenemen om te berekenen wanneer precies de vloedlijn hun handdoekje bereikt.

BJM opent met een scne waarin poppenkunstenaar Craig Schwartz (John Cusack)virtuoos zijn marionet laat dansen. Zijn kunst wordt niet erkend, en Craigs vrouw Lotte (Cameron Diaz, onherkenbaar met motgrijze pluispruik) is een wazige huisdierofiel die hun appartement volpropt met zielige beesten. Craig solliciteert naar een betaalde baan op een kantoor, dat op de 7 1/2-de etage van een flatgebouw blijkt te zitten. 7 1/2-de? Jawel: halverwege de zevende en achtste, waar je alleen kan komen als je op het juiste moment een koevoet tussen de liftdeuren zet. Onder de lage plafonds schuifelt het personeel kromgebogen door de gangen. Craig ontdekt in het kantoor het luik van een duistere gang: hij wordt erin gezogen, en komt in het hoofd van de acteur John Malkovich (de echte) terecht om na 15 minutes of fame (hello Warhol!) bij de snelweg van New Jersey eruit te worden gefloept. Met zijn collega Maxine (Catherine Keener, voor wie hij de hots heeft, slaat hij een slaatje uit de geheime gang, en rap is het een lucratieve handel met klanten die graag voor $200 iemand anders en vooral een beroemdheid willen zijn. Inclusief Lotte, die na zo'n Malkovich-ervaring ontdekt eigenlijk een man in een vrouwenlichaam te zijn. Een man op wie Maxine verliefd wordt, maar alleen met hem/haar de liefde kan bedrijven als ze in Malkovich' lichaam zit. Enzovoorts.

Dat hier meedogenloos de spot wordt gedreven met stargazers, zal niemand ontgaan. Ook niet dat hele volksstammen dromen van het betere leven dat volgens dezelfde volksstammen door filmsterren wordt geleid. Tabloids peuteren eraan, paparazzi besnuffelen het met hun foto's, en gretig worden de celebrity lives opgeslokt door het publiek dat de magie van de rich & famous op zichzelf wil projecteren. Dat soms echtgenotes in bed hun ogen dichtdoen en zich inbeelden dat die zwoegende vetklep bovenop eigenlijk Tom Cruise is, wordt hier prachtig verbeeld door Keener en Diaz, die schaamteloos de mens Malkovich misbruiken. En Malkovich, de lichtelijk maniakale acteur, kan zijn wrevel over de spotlights op zijn privéleven subtiel etaleren. Evenals Charlie Sheen en Sean Penn in geïnspireerde cameos.

Dit zijn scenario's waar veel acteurs van dromen, en de lol die het ensemble beleefd heeft tijdens de opnamen is aan alles af te zien. Vooral Giphart-lookalike Cusack is geweldig als Craig die het beheersen van iemands brein brengt als de ultieme fantasie van een marionettenvirtuoos. Meesterlijk.

© Copyright Preview Filmmagazine BV