Kameraad Baron (digitaal boek)

In de vroege ochtend van 3 maart 1949 werd de Transsylvaanse aristocratie door de Securitate en de militia van het bed gelicht en in vrachtauto's geladen. Diezelfde dag meldde de Roemeense Arbeiders Partij op haar plenaire vergadering verheugd de succesvolle deportatie en onteigening van alle grootgrondbezitters.

Onder de terreur van Gheorghiu-Dej en later Ceausescu leidde de aristocratie een dubbelleven: overdag werkte men in steengroeves, metaalfabrieken en timmerwerkplaatsen; 's avonds kwam men heimelijk bij elkaar en hield de oude rituelen in stand; men dronk wijn, converseerde en leerde de kinderen pianospelen en Frans spreken. Het communisme eiste de vernietiging van deze ultieme klassevijanden, maar de partijbeulen kregen deze flegmatieke kaste niet kapot en zo werd de aristocratie een symbool van onverzettelijkheid.

Jaap Scholten bereisde grote delen van Hongarije en Roemenië en ontmoette daar de nazaten van de eens zo aanzienlijke Transsylvaanse aristocratie. Met hen bezocht hij de kelders waar zij leefden, de dwangarbeidskampen waar ze stenen vergruisden en sprak met hen over hoe het vroeger was en over de verschrikkingen van het communisme. Met de jongste generatie aristocraten zocht hij truffels in de uitgestrekte wouden van Transsylvanië en sprak over de restitutie van bezit en de toekomst: hoe weer iets op te bouwen in een land dat in een moreel vacuum verkeert?