PES 2012 (Pro Evolution Soccer 2012)

Recensie(s)

Update: Deze recensie is oorspronkelijk op 29 september geplaatst. Omdat de game vanaf vandaag officieel in de winkel ligt, hebben we besloten de recensie \'omhoog te schoppen\', zodat iedereen die hem heeft gemist, alsnog kan lezen - Redactie

Vraag 1: is Jan van Halst a) een uitstekende voetbaltacticus of b) een overenthousiaste analyticus? Vraag 2: is de beste voetballer ter wereld a) Lionel Messi of b) Cristiano Ronaldo? Vraag 3: is het geheel a) meer dan de som der delen of b) afhankelijk van zijn grootste kwaliteiten en zwaktes? Heb je drie keer a) geantwoord? Dan heb je alle reden om dit jaar PES 2012 grijs te gaan spelen.

PES 2012 is een bijzondere voetbalgame. Het is een heerlijke footie voor tactisch aangelegde voetbalfans en speelt behoorlijk anders dan grote concurrent FIFA 12, maar is tegelijkertijd verre van perfect. Er valt best wat aan te merken op de bewegingsanimaties, er ontbreken diverse licenties en de soundtrack is behoorlijk beperkt. Er zitten kleine glitches in, je hebt minder bewegingsvrijheid dan in die andere voetbalgame en de doorgaans goed fluitende scheids knijpt soms een oogje dicht bij veel te late tackles (lees: moordaanslagen). Het is eenvoudig om PES 2012 te bekritiseren op wat de game niet is, maar dan doe je de game én jezelf tekort. PES 2012 is anders en juist daarin excelleert het.

Cruijffiaanser krijg je het haast niet: PES 2012 creëert voordelen die bij de concurrent nadelen zijn. PES 2012 ademt voetbalintelligentie, een kunst die beide voetbalgameseries de afgelopen jaren telkens niet vlekkeloos wisten te integreren. Tot nu, want spelers zijn in PES 2012 uitgenaster dan ooit tevoren. Ze lopen slim vrij, geven elkaar rugdekking, nemen elkaars positie naadloos over en besluiten zelfs uit zichzelf om positioneel anders te gaan staan wanneer een medespeler met rood van het veld gestuurd is. Dit is teamspel zoals tactici als Jan van Halst het willen zien: voetballers die professioneel met hun vak bezig zijn en zelf in het veld nadenken over alle mogelijke manieren om te winnen.

Het geniale Active A.I.-systeem wordt ondersteund door een even vernuftige feature: Teammate Control. Met een druk op de rechterstick kun je een tweede speler aansporen om een loopactie te maken in een bepaalde richting. Bij de instelling automatic komt dit in de praktijk eigenlijk alleen neer op het commando ‘ga blind diep en vertrouw erop dat ik de steekpass geef!’. Op manual kun je de speler zelf volledig vrij bewegen met de (ingedrukte) rechterstick, maar dat is zo complex dat je een voor ruimtereizen getrainde chimpansee moet zijn, wil je zoveel handelingen tegelijk kunnen uitvoeren. Een speler met de linkerjoystick balbezit laten houden en een ander met de rechterjoystick vrij laten lopen is hetzelfde als proberen je vingers in tegengestelde richting een cirkel te laten maken: zonder extreme coördinatietraining onmogelijk voor de meeste mensen.

Enfin, gelukkig voldoet de automatic-optie om spelers die ene cruciale loopactie per wedstrijd te laten verrichten. Het gevoel dat je krijgt als je een aanval over meerdere schijven opzet, die wordt afgerond door degene die je drie passes eerder al diep had gestuurd met Teammate Control, is onbeschrijflijk. Het is alsof Messi’s Barcelona tot leven komt op het virtuele veld, met combinatievoetbal waar zo veel voetbalfans van smullen. Let wel op de conditie van je voetballers, want een vermoeide vleugelaanvaller loopt lang niet zo goed diep als een topfitte en gooit dus zand in een geoliede voetbalmachine.

Doordat de game je zo’n fijn voetbalgevoel geeft, ben je sneller geneigd de diverse kleine foutjes door de vingers te zien. Spelers bewegen bijvoorbeeld bepaald niet soepel, wat zich onder andere uit in de manier waarop ze vallen. Omdat ze gebonden zijn aan een beperkte set van animaties, vliegen spelers na een smerige tackle altijd op eenzelfde manier naar het gras. Daarnaast willen de voetbalmatadoren bij schoten vanaf randje zestien nog wel eens haperen voordat ze uithalen, waardoor het schieten vrij houterig lijkt. Vervelend is ook dat verdedigers heel af en toe verkeerd instappen en daarmee aanvallers een vrije doortocht geven. Of de keepers, die vooral met afstandspoeiers vrij eenvoudig te verschalken zijn en waarbij het door niet al te enthousiast duikgedrag lijkt alsof houdbare ballen er meer dan eens in vliegen.

Kris over PESAls PES-fan was ik vorig jaar al verschrikkelijk blij met PES 2011, zeker omdat ik de serie in 2009 eigenlijk had afgeschreven. En ja, PES 2012 is wederom beter geworden, zoals Chris ook al in zijn recensie aangeeft. Ik speel vooral de Master League, wat mij betreft is dat altijd al dé modus van PES geweest. Wat me vooral opvalt is dat het moeilijker is geworden, vooral ook omdat de tegenstanders nu ineens wel kunnen scoren. Hierdoor moest ik bijvoorbeeld al snel investeren in een keeper en goede verdedigers. Het gaat ervoor zorgen dat ik dit jaar nog meer tijd ga steken in PES dan de vorige jaren.Maar tegelijkertijd staan je keepers binnen de zestien hun mannetje en ranselen ze de nodige ballen eruit, zonder bovenmenselijke reflexen tentoon te spreiden. Tegelijkertijd verdedigt je defensie als een menselijke muur om afstandschoten te voorkomen, door zichzelf met gevaar voor eigen leven voor schoten te werpen. Tegelijkertijd halen spelers snoeihard uit als ze daar genoeg ruimte voor krijgen, ondanks het stomme ‘haperinghupje’. Daarbovenop is de grootste verademing dat je de bal heerlijk het werk kunt laten doen, omdat medespelers vrijlopen en snappen wat positiespel is. Het is duidelijk gameplay boven graphics en in die missie slaagt PES 2012 met vlag en wimpel, ondanks de aanwezige schoonheidsfoutjes en beperkte bewegingsanimaties.

Het geweldige positiespel zorgt er ook voor dat ik de beperkingen van PES 2012 voor lief neem. Oké, er zit geen schier oneindige hoeveelheid gelicenseerde teams in. Helaas. Oké, voordat de wedstrijd begint zit je twintig seconden te kijken naar een saai, leeg veld met daarop een paar veldprikkers met hooivorken. Karig. Oké, het commentaar is even slecht als vijftien jaar geleden, met dezelfde stopwoordjes en clichéverhalen. Een commentator die ons de verloren WK-finale inwrijft is ook niet alles. Er valt wel het een en ander aan te merken op PES 2012, maar de belangrijkste elementen zijn aanwezig: goede gameplay, veel voetbalplezier en een paar toffe opties.

Terug van weggeweest is de Training-modus, waarin je spelenderwijs de vernieuwingen van PES 2012 leert gebruiken. Na een uurtje op het trainingsveld kun je gegarandeerd handiger dribbelen, scoor je vaker uit dode spelmomenten, sta je verdedigend beter je mannetje en ben je uitgekookter in het gebruik van Teammate Control. Het is een perfecte leerschool van vijf keer drie uitdagingen waarin de diverse gameplaymogelijkheden van PES 2012 op een goede en leuke manier uitgelegd worden.

Een traditionele troef van PES is de Master League. Ook dit jaar is deze carrièremodus weer een leuke tijdbesteding, zowel offline als online, al is het managersgehalte iets aan de hoge kant en het voortgangstempo vrij laag. Je moet niet alleen een team van het niveau FC Knudde naar de top leiden, maar ook spelers tevreden houden, opletten dat de clubbegroting op orde is en omgaan met de verwachtingen van het bestuur. Niet alles daarvan is even lekker uitgewerkt. Spelers kun je vaak alleen maar onlogische antwoorden geven op zeurderige vragen, al maakt dat niet zoveel uit: de ergste zeikstralen zijn toch altijd de verschoppelingen van je selectie.

Vervelender is dat het clubbudget pas bij het begin van een nieuw seizoen bekend wordt. Na een zwaarbevochten middenmootplek in het eerste seizoen begon ik vol goede moed aan het nieuwe voetbaljaar. Totdat ik hoorde dat de begroting gehalveerd werd en ineens mijn duurste (top)spelers van de hand moest doen, waardoor het opbouwwerk opnieuw kon beginnen. Een harde en oneerlijke les, omdat er in het eerste seizoen geen enkele aanwijzing voor was dat de begroting teruggeschroefd zou worden. Dit soort kunstmatige randzaken leidt lichtelijk af van het werkelijke doel van de Master League: bereik zo snel mogelijk de top met jouw zelf samengestelde team.Conclusie: PES 2012 heeft iets waar footies al jaren in tekortschieten: verfijnd positiespel en tactisch teamwork. Daardoor is het geheel meer dan de som der delen en neem je de diverse schoonheidsfoutjes en houterige animaties voor lief. De slimme looplijnen, goede samenwerking en het handige Teammate Control-systeem zorgen ervoor dat PES 2012 heerlijk voetbalvoer is, vooral voor strategen die de bal graag het werk laten doen.