Triptiek van de tijd

De afgelopen jaren heeft de geschiedenis sterk aan populariteit gewonnen. Kennis over het verleden en de doorwerking ervan in het heden worden van groot belang geacht. De geschiedenis is weer helemaal terug in ons nationale zelfbeeld. Wie aan het vak geschiedenis denkt, denkt al snel aan jaartallen. Achter zo'n chronologische kijk op het verleden gaan echter verschillende visies op het begrip 'tijd' schuil. Sommige historici zien tijd als een beweging van groei, bloei en verval. Anderen beschouwen tijd als ruimtegebonden, terwijl weer anderen de tijdsbeleving centraal stellen.

In 'Triptiek van de tijd' staan deze drie visies niet op zichzelf, maar blijken ze verweven met drie wetenschapstradities: de hermeneutiek, het positivisme en het narrativisme. Voor de geschiedenis zijn deze tradities te vertalen in de kernbegrippen 'interpretatie', 'exploratie' en 'representatie'. Aan de hand hiervan schetst Harry Jansen niet alleen de geschiedenis van de geschiedbeoefening, maar legt hij bovenal de theoretische fundamenten ervan bloot.

'Triptiek van de tijd' is een handboek dat in een tijd van canons en tot logo's gereduceerde tijdvakken een compleet andere en verfrissende benadering biedt.

Recensie(s)

Dit boek gaat over de theorie van de geschiedenis. De taak van een historicus lijkt simpel: het verleden onderzoeken en beschrijven. Maar wat voor verleden er al doende ontstaat, blijkt in hoge mate afhankelijk van de gebruikte methode. Harry Jansen, tot zijn pensioen docent geschiedenistheorie in Nijmegen, onderscheidt er drie, die hij verbindt met respectievelijk hermeneutiek, positivisme en narrativisme. Anders gezegd: met interpreteren, exploreren en representeren. Of: intenties, oorzaken en verhalen. Met op de achtergrond drie verschillende opvattingen over wat werkelijkheid is, en tijd. Het resultaat is een uitvoerig en diepgravend onderzoek naar de huidige stand van zaken op een vakgebied dat sinds kort weer volop in de belangstelling staat. Met enkele illustraties in kleur en zwart-wit, een zeer uitvoerig notenapparaat, literatuurverwijzingen en registers.<br/><br/>Dr. D.G. van der Steen