Het verlies van België De heroïsche strijd tussen de Nederlandse koning en de Belgische revolutionairen in 1830

Dit boek heb ik nu al 4x besteld en geretourneerd. De uitgeverij voert 0 kwaliteitscontrole uit, Bol.com als verkoper blijkbaar ook niet. Ofwel krijg ik een exemplaar waar de bladzijden aan mekaar verlijmd zijn, ofwel een boek waarvan de pagina's zo gedrukt zijn dat meerdere pagina's over mekaar gedrukt zijn in een onleesbaar boeltje inkt. Dit over tientallen pagina's. Dat men dat niet merkt, noch er wat aan doet...

Johan Opdebeeck schrijft gewoon goed, zakelijk, to the point. Geen oeverloze lliteraire beschouwingen die vooral de schrijver zelf interessant vindt. Het was verbazend hoe kantje boordje de onafhankelijkheid van België was. Wel werd de taalproblematiek Nederlands-Frans wat onderbelicht. Hoe het kwam dat Vlaanderen tot Hendrik Conscience moest wachten tot haar taal terug levensvatbaar werd geacht.

Als je een doorsnee Vlaming anno nu vraagt: wat zegt u 1830, dan komt die in het beste geval niet verder dan Brussel, De Stomme van Portici en Amour sacré de la patrie, met daarbij allicht nog een onderhuidse verwijzing naar ons communautair gehakketak 190 jaar later. Niets blijkt dus minder waar, was het maar zo simpel. Het Verlies van België illustreert bijzonder goed hoe, zoals de auteur zelf aanhaalt in zijn voorwoord: “de geschiedenis een grote reageerbuis is waarin botsende moleculen de werkelijkheid vormen”. Het verhaal wordt opgehangen aan twee van twee hoofdspelers die beide als verliezers uit de strijd komen: Alexandre Gendebien en dan vooral de Bruggeling Louis De Potter. Ze moesten na veel strijd en pijn, het België zien ontstaan dat zij in hun gedreven idealisme niet voor ogen hadden. De behoudende krachten waren sterker. Het boek zet je voortdurend aan het reflecteren over politiek, democratie, progressief, conservatief, nationalisme, klassenverschillen, macht en niet in het minst de rol van onblusbare ego’s en nog zoveel meer. Zo leerde ik dat het realiseren van een revolutie nog oneindig meer ingewikkeld is dat het op poten zetten van een democratie. Punt is dat er bij aanvang een revolutie een illusie van eensgezindheid bestaat, maar dat die eensgezindheid uitsluitend negatief is: we weten heel duidelijk waar we tegen zijn, niet wat we in de plaats willen. Ook bevestigt dit boek nog maar eens de oneindige complexiteit van alles waar een mens, als individu en als samenleving, aan te pas komt. Punt is dat je, noch op het micro en al helemaal niet op het macro gebied, het HELE verhaal in beeld, laat staan onder woorden gebracht krijgt. Er is altijd nog zoveel meer… Dat geldt een ruziënd koppel of de spanning tussen Iran en mijnheer Trump. Maar de grondtoon van het boek is, hoe er één groep in al die turbulenties en aspiraties, op geen enkel manier aan bod is gekomen: het kleine volk dat in erbarmelijke, onmenselijke omstandigheden moest leven, dat enkel zijn stegen verliet als het honger had. De kleine volk dat enkel betrokken werd als een of andere bevlogene weer eens een vrijwilligerslegertje nodig had om zijn zin door te zetten. Hij wist wel waar die te vinden waren om tegen en luttele geldsom het vuile werk op te knappen. De term die voor dat volk algemeen werd gebruikt was: “het gepeupel”, het canaille, een van de weinige termen waarover alle actoren het eens waren. Hoorden we niet datzelfde woord nog uit de mond van de Franse president Nicolas Sarkozy die het had over “la racaille” dat hij met een “kärcher” zou wegspuiten…? Je mag je tot slot wel de bedenking maken hoe ons land, en per extensie Europa, eruit zou gezien hebben als bijvoorbeeld de kwaliteiten en de karakters van die twee mannen, Gendebien en De Potter, in één persoon waren verenigd geweest: de denker, de doener, de durver. Maar dat zie je alleen bij de héel groten van de geschiedenis. Ik vrees dat dit het stramien is van zo goed als elke revolutie. Teveel goede bedoelingen, te weinig… echt leiderschap.

Vlot geschreven en boeiende kijk op de achtergrond van een periode waarover meestal enkele gebeurtenissen en dan nog heel summier bekend zijn.

De auteur heeft de geschiedenis over de scheiding tussen Nederland en België aan het levensverhaal van één persoon opgehangen: Louis de Potter een man uit het gegoede milieu die voor die tijd revolutionaire opvatten had. De breuk werd veroorzaakt doordat de Zuidelijke Nederlanden genoeg hadden van toen Koning Willem I en kroonprins Willem II die de macht rondom het koningshuis wilden concentreren. Als je het goed beschouwt, zijn er parallellen te trekken met de Brexit 2016. Interessant boek voor iedereen die in de geschiedenis van (het ontstaan van) Nederland geïnteresseerd is.

Niet te missen!