ZIM

Spannend boek met kennis van zaken geschreven. Verschillende verhaallijnen zijn strak 'gecomponeerd'. Setting van Nederlander in Afrika is zeer overtuigend en geeft mooie dimensie aan het verhaal. Er spelen mooie dames en overtuigende engerds rollen. Erg moeilijk weg te leggen, want je leeft enorm mee met de hoofdpersoon waarmee je vanaf de eerste zin in het boek wordt getrokken. Een veilige weggever dit boek; hiermee scoor je altijd!

In 2015 won René van Rijckevorsel, die sinds 2001 deel uitmaakt van de hoofdredactie van het opinieweekblad Elsevier, met zijn debuutthriller Tunis de schaduwprijs, een literaire aanmoedigingsprijs die wordt uitgereikt aan de auteur van het spannendste Nederlandstalige debuut. Zijn inspiratie voor dit boek deed hij op in de hoofdstad van Tunesië, waar hij begin jaren negentig woonde. Vijf jaar later verbleef hij drie jaar in Zimbabwe, waar hij Elsevier correspondent Zuidelijk Afrika was. Zim, de tweede thriller van Van Rijckevorsel speelt zich dan ook af in dit Afrikaanse land. Felix Wellenstein, een jonge arts die zestien weken in Velp heeft gewerkt, krijgt, als hij op weg is naar zijn huis in Amsterdam, een e-mail uit Zimbabwe waarin hem wordt verteld dat zijn studievriend Diederik bij een auto-ongeluk overleden is. Felix twijfelt er geen moment aan om naar de afscheidsdienst van zijn vriend te gaan. Dan kan hij meteen een bezoek brengen aan Grootfontein, de voormalige boerderij van zijn grootvader. Felix is nog niet lang in Harare als een hinderlaag er de oorzaak van is dat hij moet vluchten voor de geheime politie van president Mugabe. Op Grootfontein ontdekt hij dat Chinezen een mijn geopend hebben en dat er ongeoorloofde praktijken plaatsvinden. Hij wil hier een eind aan maken, maar bekendmaking zal wereldwijd grote economische gevolgen hebben. Maar wil hij daar verantwoordelijk voor zijn? Wie aan Zimbabwe denkt, denkt niet alleen aan de safari's die er tijdens een vakantiereis gemaakt kunnen worden, maar ook aan het landhervormingsprogramma dat president Mugabe in 2000 invoerde en de gevolgen daarvan. Deze beide elementen heeft Van Rijckevorsel in Zim verwerkt, hoewel het eerste in veel mindere mate en ook niet vanuit het oogpunt van toeristen. Ranger Melody, die Felix bij zijn vlucht helpt, geeft hem namelijk een lesje overleven in de wildernis. Daaruit wordt duidelijk welke gevaren er dreigen en dat is ook wat de toeristen wordt verteld. Dit, maar ook de beschrijvingen van de natuur, de mensen en de 'couleur locale' geven een goede impressie van het leven zoals het in Zimbabwe, maar ook in een groot deel van Afrika, kan zijn. Dat het in Afrika spannend kan zijn, is bekend. Zim maakt deel uit van die spanning en is daar dus geen uitzondering op. De korte proloog die aan het verhaal voorafgaat werkt dat al in de hand en is veelbelovend. Gedurende het verdere verloop is die spanning regelmatig aanwezig en worden er eveneens verschillende voor Felix onopgehelderde zaken duidelijk. Hoewel het aantal verrassende wendingen in het verhaal minimaal is, doet zich aan het eind van het boek er toch een voor. Ondanks dat deze door niemand voorzien had kunnen worden, is die, weliswaar achteraf, niet dusdanig dat de lezer er heel erg vreemd van op hoeft te kijken. Van Rijckevorsel heeft in het boek gekozen voor een combinatie van fictie en werkelijkheid. Zo komen veel bestaande personen in het verhaal voor en maakt hij handig gebruik van gebeurtenissen die in het verleden hebben plaatsgevonden. Daarnaast schuwt de auteur niet om maatschappelijke misstanden als kinderarbeid aan de kaak te stellen. Ook de presidentiële familie wordt niet ontzien, want het buitenproportionele koopgedrag van Grace Mugabe wordt een paar keer naar voren gebracht. De introductie van een nieuwe smartphone, de Raindrop, loopt door het verhaal heen. Met megaster Beyoncé als blikvanger van de campagne. Is dit wellicht een knipoog naar de introductie van Samsung's Ultra Music F300 die in 2007 door de zangeres gepromoot werd? Omdat de auteur zoveel diverse thema's in het boek verwerkt heeft, is het in feite meer dan alleen een thriller. Het doet je namelijk beseffen dat de politieke situatie van veel landen in Afrika verre van ideaal is. Toch is Zim geen boek dat belerend is. In geen geval. Het is in beginsel een thriller, maar wel een met een erg hoog realiteitsgehalte. (Dit boek heb ik eerder voor Hebban gerecenseerd.)

Verrassend spannende thriller Waar dit boek over gaat, is al uitvoerig beschreven in bovenstaande reacties, dus ik wil graag mijn bevindingen met dit boek samen met U delen. Het is een boek met vele intrigerende verwikkelingen, maar héél duidelijk omschreven. Zo spannend dat je het in één adem uit kunt lezen. Het speelt zich af in Afrika en af en toe zat ik zó in het verhaal dat ik me er helemaal in kon inleven. De werkelijkheid en fictie is zó verweven omschreven dat het al met al naast het spannende, een heel interessant boek is geworden óók nog.. Van begin tot het eind een super spannend verhaal uit Afrika. Je kunt merken dat de auteur verstand van zaken heeft want zijn omschrijving van het land, de verschillen tussen arm en rijk etc.. worden eveneens duidelijk gemaakt en inzichtelijk. Heel knap en apart om te lezen zijn de jacht op Felix de hoofdpersoon, en de hinderlagen die voor hem zijn aangelegd, maken dit tot een héél apart en spannend boek. Wat een kwaliteiten heeft René van Rijckevorsel om een boek zó te schrijven. Heb hier véél waardering voor. Ook de cover is prachtig en is één met het boek. Het is zéker een aanrader waar U géén spijt van zult hebben. Het heeft maar één groot nadeel, je kunt het niet meer wegleggen.

Na het spannende, actuele Tunis, het thrillerdebuut van Rene van Rijckevorsel keek ik uit naar de opvolger: Zim. Onlangs was ik een paar dagen met vrienden in Frankrijk en had ik de mazzel dat Zim net als e-book beschikbaar was. Het vriendenweekend voorzag niet echt in leestijd, maar zodra het even kon ('s ochtends vroeg voor de rest wakker was) kon ik me in dit bloedstollende Afrikaanse avontuur storten. Dat het verhaal in Zimbabwe en omringende landen speelt - een streek die de auteur goed kent - is het eerste pluspunt. Thrillers spelen zich meestal af in streken of steden die vertrouwd aandoen (Amsterdam, New York, Stockholm), maar Zimbabwe, Mozambique, Zuid-Afrika - dat is nog eens een originele setting: jacaranda's, rivieren vol nijlpaarden en krokodillen, wevervogels: een geheel andere wereld. Net als in Tunis spelen actuele internationale intriges een belangrijke rol in het verhaal: dit keer draait het om de machtsstrijd in Zimbabwe (de Mugabe-clan!) waarin zich Chinese ondernemers met een begerige blik op kostbare grondstoffen voor de productie van smartphones hebben gemengd. Tegen die achtergrond ontvouwt zich een rollercoaster aan verwikkelingen rond de Nederlandse arts Felix Wellenstein, die naar het land van zijn jeugd Zimbabwe gaat voor de begrafenis van een oude vriend. Al gauw blijkt diens dood geen ongeluk, maar verbonden met een groot schandaal. Thrillers zijn het spannendst als ze net echt zijn. Zim is nog veel echter dan nét echt. Personages waarvan je denkt: die heeft-ie verzonnen, blijken echt te (hebben) bestaan. Zim komt angstaanjagend dicht bij een smerige realiteit die doorgaans verborgen blijft.

De jonge arts Felix Wellenstein is regelmatig door zijn vriend en mentor Diederik uitgenodigd bij hem langs te komen in Zimbabwe, maar het is er nog niet van gekomen. Dan krijgt hij bericht dat Diederik is omgekomen bij een verkeersongeluk. Hij besluit naar de afscheidsdienst te gaan en van de gelegenheid gebruik te maken om ook Grootfontein, het boerenbedrijf dat van zijn grootvader geweest is, te bezoeken. Bij de landhervormingen van Mugabe is het land onteigend en heeft de grootvader volgens zeggen een hartaanval gekregen. Als kind is Felix bij zijn grootvader op de boerderij geweest en hij wil graag de opzichter van toen ontmoeten. Daarnaast wil hij op zoek naar diamanten die zijn grootvader ergens verstopt heeft. Van zijn ouders krijgt hij papieren en foto’s mee. In zijn hotel krijgt hij een berichtje dat iemand hem meer wil vertellen over de dood van Diederik, maar dat blijkt een hinderlaag. Met moeite weet hij te ontsnappen en krijgt daarbij hulp van Victoria, die hij bij de afscheidsdienst heeft ontmoet. Hij moet vluchten voor de geheime politie. Victoria’s vader is ook uit Zimbabwe gevlucht en woont nu in Mozambique. Er gaan geruchten dat op Grootfontein vreemde dingen gebeuren. Er is door de Chinezen een mijn geopend en het gebied wordt zwaar bewaakt. Volgens de Chinezen wordt er op een duurzame manier grondstoffen gedolven. Felix gaat op onderzoek uit, bijgestaan door Victoria. Op Grootfontein wordt hij gevangen genomen, maar Melody, de dochter van de opzichter die ranger is, redt hem en samen vluchten ze het landgoed af. Voor ze het landgoed af gaan maakt Felix nog foto’s van de mijn en in een helder moment beseft hij waar de diamanten verstopt moeten zijn. De spanning bouwt op als ze bijna gepakt worden, een rivier vol krokodillen over moeten steken en moeten overnachten in de bush. Als hij zich veilig waant bij een oud-vrijheidsstrijder, wordt hij toch ingehaald door zijn achtervolger Berend. Feiten en fictie zijn knap verweven. Sommige mensen uit het boek zijn bestaande personen, anderen zouden zomaar echt kunnen bestaan. Zim verhaalt van het verleden en heden van Zimbabwe. Van de rijkdom aan grondstoffen en de corruptie die dat teweegbrengt. Over de politieke situatie van het land. Van de machtsstrijd tussen Grace, de vrouw van Mugabe die hem op wil volgen, en haar opponent. De invloed van geld, maar ook van de invloed die tovenaars nu nog hebben. Doordat Melody ranger is, krijgen we ook nog veel feitjes over de natuur van Zimbabwe te horen. De beschrijvingen van het land zijn prachtig. Ik heb in het verleden 3 jaar in het buurland Zambia gewoond en voelde me meteen weer terug de overweldigende natuur van Zuidelijk Afrika. De opbouw van het boek zit goed in elkaar en de schrijfstijl is beeldend en pakkend tegelijk. Het verhaal wordt verteld door verschillende personen, niet alleen Felix komt aan het woord, maar ook Melody, Grace en huurling Berend. Zoals begrijpelijk zijn hun verhalen heel verschillend, net als hun doel.

In deze thriller gaat het hoofdpersonage Felix op zoek naar iets uit zijn verleden. Hij heeft roots in Zimbabwe waar zijn grootvader een welvarende grootgrondbezitter was. De aanleiding van zijn bezoek naar Zimbabwe is de dood van zijn vriend Diederik, ze kennen elkaar van de studie geneeskunde. In het begin van het verhaal is niet duidelijk waar het allemaal om draait, maar tijdens de begrafenis van Diederik worden er een aantal contacten gelegd en krijgt Felix documenten in handen waarin de sleutel ligt van het werk waaraan Diederik begonnen was, hij had aanwijzingen voor duistere zaken. Op politiek niveau is de integriteit ver te zoeken, er wordt helder uitgelegd wat er allemaal speelt in dat deel van Afrika na de dekolonisatie, de hele struktuur wordt blootgelegd en er komen pikante details aan de orde. Dit wordt heel mooi verweven in het verhaal. Met kaartjes voorin het boek worden de plaatsen inzichtelijk. Een ander aspect is de natuur, een van de personages volgt een rangeropleiding en dat geeft een schitterende weergave van het echte Afrika in geuren en kleuren. Langzamerhand wordt precies duidelijk waar de problemen liggen en in een machtstrijd, gaat om invloed en geld, wordt op een spannende en zinderende manier beschreven hoe de verhoudingen liggen en komen te liggen. Wie is er vertrouwen en wie speelt zijn kaarten het beste uit? Mooi spannend boek over donker Afrika.