Paardenkracht roman

Dankzij ‘De club van echte lezers’ kreeg ik de gelegenheid de roman PAARDENKRACHT van de Noorse schrijver Lars Mytting te lezen. Ik was er nieuwsgierig naar en als vrouw zou dit waarschijnlijk niet zelf hebben gekozen. Het verhaal begint bij de jong volwassen Erik Fyksen , geboren en opgegroeid in Anor, een klein conservatief plaatsje in Noorwegen. Zijn vriendinnetje Tora zal er met een andere jongen, Harold Jøtul vandoor gaan. Eric wiens passie voor auto’s enorm is brengt de nacht door op de autosloperij van Tora’s vader en vindt in een oude Cadillac een gereedschapsset. Hij zal de set mogen houden om aan zijn eigen leven te sleutelen. We vinden hem enkele jaren later terug als gelukkige eigenaar van een tankstation in Gudbrandsdalen en tevens garagemonteur van de gemeenschap. Auto’s zijn nog steeds zijn grote passie en vooral de ‘echte oudjes’ de oldtimers worden speciaal in de watten gelegd. Zijn boekenkasten staan vol met werkboeken over alle mogelijke merken auto’s en onderdelencatalogi’s. Mytting, heel goed in het beschrijven van de gebeurtenissen neemt ons mee in zijn leven, de geur van autogassen en loeiende motors. De vele technische termen zijn absoluut niet storend maar zelfs boeiend, ook voor een neofiet als mijzelf. maar dan barst de bom in zijn rustig leven. Enkele inwoners, onder de impuls van zijn oude rivaal Jøtul, vinden dat de nieuwe hoofdweg met wegrestaurant enkele kilometers van het dorp gebouwd moet worden. Erik is bang voor de gevolgen. Niet veel mensen zullen nog door het dorp komen en de zaken, ook zijn garage, zullen hier de dupe van worden. Wie zal uiteindelijk de strijd winnen? Erik met zijn liefde voor het platteland, de klassieke waarden en de samenhorigheid van de gemeenschap of Jøtul die droomt van vernieuwing en stedelijkheid ? Om nog meer de sfeer van de roman te beleven geniet op de achtergrond van de muzikale keuze van Erik; Neil Young, Patti Smith, Jason & The Scorchers, Bryan Adams. Een AANRADER .

Het Noorse platteland is bij mij bekend en ik vond het heerlijk om al lezende weer even daar te zijn. Maar van auto’s weet ik weinig af, en van “oude auto’s” zo mogelijk nog minder. Maakt helemaal niets uit. Ik heb genoten van de beschrijvingen van de auto’s op “de sloop” en gezien hoe belangrijk het is om zelfs op afgeschreven spullen zuinig te zijn; genoten van het vakmanschap van hoofdpersoon Erik Fyksen, zijn liefde voor en kennis van zijn (oude) gereedschappen en (stokoude) materialen in de voorraad, en de zorg die hij toont voor (de auto’s van) de mensen in zijn kleine gemeenschap. De beschrijvingen van zijn garage en de wording daarvan zijn erg beeldend geschreven. Met zijn voormalige vriendin Elise heeft Erik een "antiek" tankstation ontworpen en gebouwd. Het is voor hem niet alleen een werkplaats geworden, maar meer een tempel…: voor de liefde voor de inmiddels “door de rijksweg gegrepen” vriendin Elise en ook als heiligdom voor al die verschillende hele oude auto’s, die koste wat kost op de weg moeten blijven. Het duurt nogal wat bladzijden voordat je doorhebt dat Erik helemaal niet zo oud is… Hij is maximaal 38 jaar. Ik heb me ook een tijdje afgevraagd in welke tijd het boek speelt, maar er wordt al met mobiele telefoons gebeld, dus we zijn al een hele tijd voorbij de jaren ‘60… De hoofdpersoon en ook de meeste inwoners van zijn dorp hangen nog erg aan de gewoonten van vroeger (ze ruilen een onderhoudsbeurt voor een gebit met eentje voor de auto!), maar het is logisch dat een aantal mensen wel de vooruitgang opzoekt en mee gaat met de tijd. Dat dit voor Erik niet gemakkelijk is, valt wel te voorspellen. Er komt een nieuwe weg, waardoor mensen niet meer vanzelfsprekend naar zijn garage komen, maar naar een modernere plaats die tevens wegrestaurant moet zijn. Het is boeiend om te zien hoe Erik zich langzaam maar zeker los maakt van al zijn oude zekerheden en zich door een andere vrouw uiteindelijk in een nieuwe richting laat leiden. Paardenkracht is een mooi boek, heerlijk als je je eens even wilt onderdompelen in een compleet andere wereld. De titel slaat niet alleen op het vermogen van de auto’s, de tweede betekenis wordt al lezende steeds duidelijker.

Hoofdpersonage Erik is een jongeman met een passie en heeft een geheel eigen stijl van leven. Tikkeltje verlegen, slim. Zijn passie betreft auto's, vooral snelle er mag wat aan mankeren. En hij houdt van retro, dit geldt voor inrichting, auto's en ideeën over bedrijfsvoering. Het verhaal speelt zich af in midden Noorwegen. De omgeving is bergachtig, ruig en zo zijn ook de bewoners. Begin van het boek bepaalt meteen de sfeer: naam van het hoofdstuk is Putroest. Erik is op de sloperij van Werner Grundtvig. De sloperij wordt beeldend beschreven, zo zijn er Franse, Duitse en Amerikaanse wijken en parken. Zittend in een oude Cadillac, die bovenop drie Fiats ligt, probeert hij zijn verdriet om Tora, Werners mooie dochter, te verteren. De klauterpartij blijft niet zonder gevolgen, hij haalt zijn hand open en het litteken blijft een rol spelen in het boek. Hij krijgt van Werner een set gereedschap van het merk 'Bellerophon', ook die gaat een rol spelen. De tijd staat niet stil, er is sprake van aanleg van een nieuwe weg, dit zou betekenen dat Erik minder klandizie zou krijgen. De strijd tussen de vernieuwing en Erik's wil de goede dingen te behouden wordt uitgebreid beschreven en zorgt voor sympathie voor het hoofdpersonage. Een flinke dosis droge humor, relativering en zo her en der een filosofisch element zorgen voor een fijn verhaal om nog over na te denken en genieten

Gewoon een goed boek

Ik was fan van Mytting na het boek 'man en het hout' en ook deze is weer erg gaaf om te lezen.

Met auto's heb ik helemaal niets, ik ben juist een hartstochtelijke fietser, maar met Noorwegen des te meer en al vele jaren! Dit boek is heel boeiend, omdat het zó herkenbaar is, hoe Noren leven en met elkaar omgaan. Mytting lijkt me een goede schrijver, want na "Vlamberken" is dit mijn tweede boek. De boeken zijn niet met elkaar te vergelijken, omdat de verhaallijnen, de tijd en de personen totaal verschillend zijn, maar sfeervol en overtuigend geschreven beide. Vertaalster Geri de Boer verdient een hele dikke pluim, omdat het zo mooi en soepel vertaald is, met vele verrassende wendingen in heel mooi Nederlands. Ik ben lerares Ned. en daar let ik altijd bewust en onbewust wel op. Ik ben dol op het Noors, een mooie, melodieuze taal, nog niet goed genoeg om Mytting achter elkaar te lezen en vind de sfeer in het boek heel authentiek. Dat is heel knap, met ontelbare termen binnen de autobranche, onderdelen en reparatie-technieken. En veel gesprekken tussen mannen, Noorse mannen, die meestal geen zes woorden gebruiken als het ook met vijf kan. Hoe dan ook: als je vrouw bent en geen bal om auto's geeft, is dit een prachtig boek, want Mytting kan schrijven!