De avond is ongemak DWDD boek van de maand - februari 2018

Boek omdraaien
  • Nederlands
  • Paperback
  • 9789025444112
  • Druk: 1
  • januari 2018
  • 272 pagina's
Alle productspecificaties

Marieke Lucas Rijneveld

Marieke Lucas Rijneveld (1991) geldt als een van de grootste talenten van de Nederlandse letteren. In 2015 debuteerde ze met de meermaals herdrukte dichtbundel Kalfsvlies, die werd bekroond met de C. Buddingh’ Prijs voor het beste poëziedebuut. In de Volkskrant werd ze vervolgens uitgeroepen tot literair talent van het jaar. Haar indrukwekkende voordracht was veelvuldig te horen op literaire podia als Crossing Border, De Jonge Schrijversavond en de Nacht van de Poëzie, en haar gedichten en verhalen verschenen in een groot aantal literaire tijdschriften, waaronder Hollands Maandblad, 'VPRO Gids en De Revisor. Rijneveld groeide op in een gereformeerd boerengezin in Noord-Brabant en woont tegenwoordig in Utrecht, de stad die haar in 2015 het C.C.S. Cronestipendium toekende. Naast haar bestaan als schrijver werkt ze op een melkveebedrijf. Haar debuutroman De avond is ongemak verscheen in 2018 en in januari 2019 verscheen haar nieuwste dichtbundel Fantoommerrie. De avond is ongemak stond op de longlist van de Libris Literatuur Prijs 2019. In juli 2019 ontving zij de ANV Debutantenprijs voor De avond is ongemak.

Foto: Jouke Oosterhof

Samenvatting

"De avond is ongemak' van Marieke Lucas Rijneveld is het schrijnende verhaal van een gereformeerd boerengezin dat wordt getroffen door de dood van een kind. Door de ogen van Jas, die zich ophoudt in het niemandsland tussen kindertijd en volwassenheid, zien we hoe de familieleden elk op hun eigen manier omgaan met het verlies. Vader en moeder zijn volledig verlamd door verdriet en zien niet hoe Jas en haar zusje Hanna en haar broer Obbe ondertussen langzaam ontsporen.
Het is een verbluffend romandebuut dat is doortrokken van seksualiteit, geloof en de smerigheid van het bestaan.
Marieke Lucas Rijneveld geldt als een van de grootste nieuwe talenten van de Nederlandse letteren. In 2015 debuteerde ze met de meermaals herdrukte dichtbundel "Kalfsvlies', die werd bekroond met de C. Buddingh'-prijs voor het beste poëziedebuut.

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
Druk
1
Verschijningsdatum
januari 2018
Afmetingen
21,1 x 13,5 x 2,4 cm
Aantal pagina's
272 pagina's
Kaarten inbegrepen
Nee
Illustraties
Nee

Betrokkenen

Auteur
Marieke Lucas Rijneveld
Uitgever
Atlas Contact

EAN

EAN
9789025444112

Overige kenmerken

Extra groot lettertype
Nee
Gemiddelde leestijd
7 h
Gewicht
338 g
Verpakking breedte
134 mm
Verpakking hoogte
25 mm
Verpakking lengte
213 mm

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Taal
Nederlands
Boek, ebook of luisterboek?
Boek
Aanraders
Prijswinnaars, Gezien in de media
3.9
van de 5
Aantal reviews: 125
12
9
17
26
61
  • Fascinerend boek

    Geschreven bij De avond is ongemak

    Goed boek, goed geschreven, zeker voor zo'n jonge auteur. Fascinerend dat het geschreven is vanuit het perspectief van een kind. Niet voor de tere ziel, echter.

    Vond je dit een nuttige review?
    10 0 Ongepaste review?
  • Prachtig debuut
    • Meeslepend verhaal
    • Goede verhaallijn

    De avond is ongemak is een bijzonder prozadebuut van een jonge schrijver. Ik zeg bewust schrijver, omdat Marieke Lucas Rijneveld zichzelf niet voor niets zo noemt. Het boek doet qua thematiek sterk denken aan Het smelt van Lize Spit. Maar het is veel minder geconstrueerd en daardoor authentieker. Niet dat dit boek geen plot heeft, maar het verhaal wordt soepel en vrijwel chronologisch verteld. Juist daarom komt het einde keihard binnen; je ziet het niet aankomen, en misschien toch ook weer wel.

    Het taalgebruik is prachtig en de vele metaforen zijn herkenbaar en poëtisch tegelijk. En, belangrijker nog, ze zijn geen moment storend of te veel van het goede. Het verhaal zelf schrijnt voortdurend. Drie kinderen - koningen noemen ze zichzelf - die volledig geïsoleerd zijn van de werkelijkheid en van hun ouders. Zichtbaar wordt hoe belangrijk het is om te kunnen en mogen rouwen en welke desastreuze gevolgen het heeft als dit niet gebeurt. En al speelt het christelijke milieu hierin een grote rol, het wordt liefdevol beschreven;
    juist dat maakt pijnlijk zichtbaar hoe goede bedoelingen averechts uitpakken.

    Kortom, een aanrader! Terecht dat het panel van DWDD dit boek uitkoos als het boek van de maand februari. De bijbehorende animatie is perfect!

    Vond je dit een nuttige review?
    43 4 Ongepaste review?
  • Een schrijnend boek.
    • Goede verhaallijn
    • schrijnend
    • beeldend

    Matthies, oudste zoon in een streng gereformeerd boerengezin , pakt zijn schaatsen en is van plan om – twee dagen voor kerst – een schaatstocht te maken.
    Het hoofdpersonage in het boek – Jas – vraagt hem of ze mee mag, maar Matthies zegt dat ze niet mee kan, omdat hij van plan is om naar de overkant te gaan en zij daar nog te klein voor is.
    Ze is erg teleurgesteld , ook al omdat ze de dagen ervoor veel in huis geoefend heeft op haar – door vader van zolder gehaalde, doorlopers - door er mee door de boerderij te lopen.
    “Haar kuiten zijn hard genoeg. “
    Matthies gaat alleen weg, maar rijdt in een wak en verdrinkt.
    Meteen na deze trieste gebeurtenis wordt de kerstboom en alles wat aan kerst doet denken uit de boerderij verwijderd.
    “Later dacht ik weleens dat hier de leegte begon: dat het niet de schuld was van de dood maar van de twee kerstdagen die in pannen en lege huzarensaladedoosjes werden weggegeven. “
    Jas maakt zichzelf wijs dat het haar schuld is.
    Omdat ze bang is dat haar vader haar konijn Dieuwertje met kerst zal slachten heeft ze tot God gebeden of hij dan maar haar broer Matthies wil nemen.
    Jas kan niet goed omgaan met dit schuldgevoel. En ook niet met het gebrek aan aandacht van de ouders en met de rol van het geloof.
    En de ouders op hun beurt kunnen niet omgaan met het verlies van hun oudste zoon.
    "Over de doden praten we niet, die gedenken we. "
    Ze trekken zich in zichzelf terug en praten nauwelijks nog met elkaar.
    Ook gaat er veel te weinig aandacht naar de kinderen, die daardoor dreigen te ontsporen.
    Als er al aandacht is, is dat op dezelfde manier waarop de dieren op de boerderij aandacht krijgen.
    Hun ontluikende sexualiteit komt tot uiting in vreemde sex spelletjes en met de dieren op de boerderij gaan ze merkwaardig om.

    Jas is de bijnaam van het hoofdpersonage, die haar gegeven is, omdat ze zich terugtrekt in het veilige omhulsel van haar jas, die ze, sinds de dood van haar broer, altijd aanhoudt.

    De avond is ongemak is een goed geschreven en schrijnend boek over onmacht, verlies, rouw , liefde voor de natuur, fascinatie voor de dood en sexualiteit.
    Dezelfde thema ’s die terug te vinden zijn in de boeken van Jan Wolkers, van wie voor in het boek een citaat staat.
    Rijneveld is een uitstekende auteur,die veel gebruik maakt van bijzondere metaforen en diverse gebeurtenissen in het gereformeerde gezin beeldend en met precisie beschrijft.
    Haar debuut, de gedichtenbundel Kalfsvlies, werd in 2015 zeer goed ontvangen en bekroond met de C Buddingh’ prijs 2016.
    Dit is een auteur, van wie we nog veel gaan horen.

    Vond je dit een nuttige review?
    42 5 Ongepaste review?
  • Onmacht die je voelt, niet leest
    • Spannend
    • Fantasierijk
    • Meeslepend verhaal
    • schrijnend
    • beklemmend
    Toon alle punten Toon alleen de eerste 3 punten

    Moeiteloos en geloofwaardig word je in de gedachten wereld van het opgroeiende meisje Jas gezet. Uit een gereformeerd gezin met vier kinderen tot de oudste omkomt bij het schaatsen. Machteloos verdrietige ouders die elkaar vergeten en ook dat de drie kinderen die ze over hebben ze juist nu nodig hebben. Zo komen ze alleen te staan, in hun verdriet en vol vragen, zonder warmte of troostende aanraking. Jas probeert haar onheilspellend veranderde wereld en broer en zus te plaatsen en daarbij spelen zowel de ruim in haar leven aanwezige religieuze spreuken en gezegdes, haar ontluikende seksualiteit en haar enorme fantasie in een duistere magische mengeling een rol. Prachtig geschreven, en de moeite van het lezen zeker waard, vooral wat betreft de impact die het verlies van een broer op de overblijvende gezinsleden kan hebben. Maar somber, dat ook!

    Vond je dit een nuttige review?
    6 0 Ongepaste review?
  • IJzig stil!
    • Meeslepend verhaal
    • Goede verhaallijn
    • heftig en expliciet

    IJzig stil
    “We zitten diep in de modder en niemand die ons er nog uithaalt”, denkt hoofdpersoon Jas ergens halverwege. Die zin vorm feitelijk de kern van het boek. Nadat oudste zoon, Matthies, door een schaatsongeluk om het leven gekomen is, onttakelt het streng gereformeerde gezin Mulder volledig. Over de dood van Matthies wordt met geen woord meer gesproken en van enige affectie binnen het gezin is geen spraken meer. Moeder verschijnt alleen nog maar in badjas in huis, roept regelmatig dat ze dood wil en verwaarloost zichzelf. Vader spreekt alleen nog in Bijbelteksten en stort zich volledig op de koeien totdat Mond en Klauw Zeer ook dat beetje geluk nog aan hem onttrekt. De drie overgebleven kinderen (Hanna, Obbe en Jas) worden aan hun lot overgelaten. Deze ontsporen, op hun eigen manier, doordat sturing ontbreekt. Hanna blijft kinderlijk, Obbe wordt met de week sadistischer (hij verzuipt zijn hamster, vermoord zijn konijn en misbruikt zijn zusjes) en Jas (haar bijnaam) wil haar jas sinds het ongeluk niet meer uitdoen. Jas auto mutileert en heeft moeite met poepen en piest nog elke nacht in haar bed. Daarnaast bepotelen de kinderen elkaar en speelt de pedofiele veearts een belangrijke rol.
    We beleven het verhaal door de ogen van brugklasser Jas die nog in een periode van magisch denken zit. Zo denkt zij dat er Joden in huis verstopt zitten, dat zij schuld heeft aan de dood van haar broer, aan het slechte huwelijk van haar ouders en dat er met offers wellicht nog iets valt goed te maken. De offers, de sekspelletjes en het sadisme worden door Rijneveld expliciet beschreven. Rijneveld weet vanaf de eerste bladzijde een unheimische sfeer te schetsen die letterlijk tot aan de laatste twee woorden “ijzig stil” van het boek voortduurt. Als lezer wordt je telkens heen en weer geslingerd in de tijd en de sfeer. Door het gebruik van bijvoorbeeld Tova saus en Bogena waan je je op het platteland in de jaren ’70, maar door het gebruik van mobiele telefoons en Google ook weer in het nu.
    Enerzijds wil je niet verder lezen omdat de onttakeling van het gezin zo heftig is. Anderzijds wil je toch weten hoe het afloopt. Het einde is net zo onverwachts als dat het gruwelijk is. Om maar met een citaat van Obbe te eindigen "we zullen offers moeten brengen”.
    Een zeer sterk debuut. Dat belooft nog wat!

    Vond je dit een nuttige review?
    6 0 Ongepaste review?
  • Rijk aan taal
    • Fantasierijk
    • meer taal dan verhaal

    De toon in dit boek wordt meteen gezet in de eerste zin: Ik was tien jaar en deed mijn jas niet meer uit. Een sterk beeld. Er is iets gebeurd waardoor de hoofdpersoon, een tienjarig meisje, zich moet beschermen. Het blijkt dat haar oudere broer verdronken is tijdens een schaatstocht naar 'de overkant'. Weer zo'n beeld dat gedurende het boek steeds weer terugkeert: de overkant. Daar waar het meisje eigenlijk wil zijn. En ook belandt, aan het einde van het boek.

    Vanuit de bijzonder gevoelsmatige en fanatasievolle blik van het meisje wordt de sfeer in het gereformeerde gezin beschreven. Hoe de moeder geen aandacht heeft voor haar kinderen, steeds minder eet en wegdrijft uit het leven. Hoe de vader het hoofd boven water probeert te houden, wat hem nauwelijks lukt. Met haar jongere zusje Hanna kan ze het goed vinden, met haar broer Obbe minder. We volgen de hoofdpersoon gedurende ruim twee jaar. Jas, wordt ze genoemd. Vanwege de jas die ze nooit uitdoet. Het boek is bijzonder rijk aan beelden en vergelijkingen. Op elke bladzijde vliegen ze als rode aardbeien (met o zo ranke vleugeltjes) je mond in. Het is af en toe meer poëzie dan proza. De meest buitenissige details worden in een breder verband getrokken. De schrijfster is een talent in taal, dat blijkt.

    Toch pakte het boek mij niet. Ik werd er op een of andere manier niet ingetrokken. De beelden kwamen op mij als al te overdadig over. Ikzelf had liever meer verhaal en minder kunstgrepen in de taal gelezen. Hoe knap die ook bedacht en verwoord zijn. Sommige beschrijvingen bleven wat mij betreft in vaagheid steken. Was er meer gevoel dan logica. Zoals die jas, heeft ze die ook in bed aan? Of op school in de klas? Dat wordt niet duidelijk. En diezelfde jas, groeit ze daar in die ruim twee jaar niet een keertje uit? Je zou denken van wel. Verder doet de inhoud van het boek mij sterk denken aan 'Het smelt' van Lize Spit. Dezelfde dramatiek en rauwe gebeurtenissen. De pijn en het verdriet die hun uitweg vinden in sadistische spelletjes, het slachtofferschap van de hoofdpersoon die zich door niemand begrepen voelt, het zelfgekozen einde. Wel ben ik benieuwd naar haar volgend boek. Of ze naast de rijke taal ook een ander verhaal te vertellen heeft.

    Vond je dit een nuttige review?
    4 0 Ongepaste review?
  • Zeker
    • Meeslepend verhaal

    Een aangrijpend verhaal over een getraumatiseerd meisje.
    Deze jonge vrouw heeft een geweldig talent , ik hoop dat ze door gaat met schrijven.

    Vond je dit een nuttige review?
    4 0 Ongepaste review?
  • Letterlijk ongemak
    • Meeslepend verhaal

    De titel De avond is ongemak doet het boek zoveel recht, want dat is wat je van de eerste bladzijde voelt: ongemak. Het boek pakt je en neemt je mee in een wereld vol verdriet, onverwerkte emoties en vooral ongemak.

    Het verhaal vertelt over een reformatorisch boerengezin dat gebukt gaat onder het verdriet over het verlies van de oudste zoon, die bij een schaatstocht verdrinkt en dus nooit meer thuiskomt.
    De ouders zitten beiden zo diep in hun eigen emoties dat ze niet zien hoe het hun drie andere kinderen vergaat, die kinderen leven in een soort afwachting van wat er gebeuren gaat of dat iemand hun “ziet” . In die afwachtende fase ontsporen de drie kinderen in hun eigen wereld van vervreemding, wreedheden ten opzichte van dieren maar ook van elkaar, ontluikende sexualiteit speelt ook een rol maar dan op zo’n bizarre wijze wat de lezer wederom een gevoel van onbehagen dus ongemak geeft.

    De schrijfster zei in een interview op tv dat zij een groot bewonderaar is van Jan Wolkers en dat zie je want het boek heeft diezelfde rauwe schrijfstijl.

    “Ooit wil ik naar mezelf toe” zeg ik zachtjes en duw de punaise door het zachte vlees van mijn navel. Ik bijt op mijn lip om geen geluid te maken, een stroompje bloed loopt richting de band van mijn onderbroek, trekt daar in de stof. Ik durf de punaise er niet uit te halen, bang dat het bloed alle kanten op zal spuiten en iedereen in huis weet dat ik niet naar God maar naar mezelf toe wil.
    De hoofdpersoon in het boek draagt de hele tijd haar jas en wordt ook zo genoemd maar ik kon alleen maar denken aan die punaise die ze in haar lichaam droeg……

    Vond je dit een nuttige review?
    8 1 Ongepaste review?
  • Een nieuwe ster aan het firmament
    • Meeslepend verhaal
    • Goede verhaallijn
    • prachtig beeldend taalgebruik

    Dit lijkt in de verste verte niet op een romandebuut maar zou zo uit de pen van een uitstekende, gearriveerde auteur kunnen voortvloeien. Ontzettend goed, beeldend en knap geschreven waardoor je je deel waant van het streng gelovige boerengezin en letterlijk de pijn voelt na de dood van hun broer en zoon. Het boek is geschreven vanuit het oogpunt van Jas die samen met haar andere broer en zus op alle mogelijke maar tevergeefse manieren troost zoeken om de pijn van het verlies te kunnen verlichten. De ouders zijn lam geslagen en zien niet meer hoe hun kinderen verpieteren daar het hen verboden is om over hun overleden broer te praten. Dat is de opmaat voor de opgroeiende kinderen alleen nog maar bezig te zijn met de dood, het geloof in twijfel te trekken (hoe kan God dit nu laten gebeuren), niet durven te praten omdat ze bang zijn dat hun ouders hen als een grote last gaan zien en daarom op zoek zijn naar een andere redder, nu hun uit elkaar groeiende ouders niet in staat zijn om die troost te bieden overmand door hun eigen verdriet. Op het troosteloze boerenerf gaat dit niet lukken. Ze zijn tevergeefs en op vaak bizarre manieren op zoek naar een weg naar de 'overkant' om hun overleden broer (en daarmee hun oude leven) terug te vinden.

    Jas benoemt haarzelf, zus en broer de drie koningen:
    "Sinds de dag dat Matthies niet meer terugkwam, noem ik ons de drie koningen, want op een dag zullen we onze broer vinden, al moeten we er ver voor reizen en cadeaus meenemen."

    Halverwege:
    "Ik leef nog, dat is het enige wat mijn ouders bijblijft. Dat we iedere dag nog opstaan, hoe trager en moeizamer dit ook wordt, is voor hen genoeg bewijs dat het goed met ons gaat: de drie koningen hijsen zichzelf wel weer in het zadel, al is het zadel allang verdwenen en zitten we gewoon op de ruwe vacht, schuren alle hobbels die we nemen tegen onze huid."

    Een voorbeeld van het mooie beeldende taalgebruik tijdens een ruzie tussen de ouders:
    "Met grote stappen beent hij de schuurdeur weer uit, smijt de deur achter zich dicht. Boosheid heeft scharnieren die nodig geolied moeten worden."

    Ondanks de zware thematiek met bijbehorend ongemak leest dit boek juist heel gemakkelijk weg. Rijneveld heeft een geweldig boek afgeleverd! Reden genoeg om haar toekomstige werk in de gaten te houden.

    Vond je dit een nuttige review?
    25 5 Ongepaste review?
  • Te veel zijpaadjes
    • talent
    • te druk

    Ik lees bijna altijd een boek uit, maar dit keer lukte het echt niet. Het leest vermoeiend, steeds te veel woorden en zijpaadjes. Ik werd er onrustig van. Zij heeft absoluut talent, maar ik zou zeggen "less is more".

    Vond je dit een nuttige review?
    16 3 Ongepaste review?
Niet leverbaar

Email mij eenmalig zodra dit artikel leverbaar is.

Houd er rekening mee dat het artikel niet altijd weer terug op voorraad komt.

Alle bindwijzen en edities (4)

  • 9,99
    Direct beschikbaar
  • 44,99
    1 - 8 dagen Tooltip
  • 15,00
    Op voorraad. Voor 23:59 besteld, morgen in huis Tooltip
  • 13,99
    Op voorraad. Voor 23:59 besteld, morgen in huis Tooltip